ibahilik

ibadetler konusunda kur'an'ın temel teolojisi ile çatışan bir anlayıştır. nitekim kur'an'ın tek ayeti bile buna bir cevaptır;

--spoiler--
Li kulli ummetin cealnâ menseken hum nâsikûhu fe lâ yunâziunneke fîl emri ved’u ilâ rabbik(rabbike), inneke le alâ huden mustekîm
--spoiler--

yani;

--spoiler--
Biz her ümmete bir ibadet tarzı (Mensek) kıldık, onlar bu tarz üzere ibadet etmektedirler. Öyleyse, (din) iş(in)de seninle çekişmesinler. Sen, Rabbine çağır. Şüphesiz sen dosdoğru bir hidayet üzerindesin.
--spoiler--

hac suresi, 67. ayet.

batınilik etkisi ile zahir düşmanlığı; zahiri yetersiz görme; zahirin batına nazarla yetersiz kaldığı fikri; batının islam'ın kendisi olduğu gibi yukarıdaki ayetin tümüyle çürüttüğü bu anlayış; ibahiliğin temelini oluşturmuştur.
diğer yazılarda da bahsedildiği gibi ibaha anlayışı heterodoks tüm tarikatlarda görülmüş ve günümüzde ise alevi/bektaşi kültürde devam etmektedir. ayrıca;

(bkz: ibaha/#20030510)