samsun için vize veren ingiliz subayın ses kaydı

ingilizlerin başlangıçta yoğun bir şekilde yunanlıları destekliyordu, benim bildiğim kadarıyla. hatta bizim kurtuluş savaşını kazanmamız lloyd george hükümetinin istifasına yol açmıştır. ernest hemingway de gazetecilik yaptığı zamanlarda anadolu'da bu mücadeleye yakından şahit olmuş olmalı ki, ingilizlerin yanlış ata oynadığını ve bunun bedelini ödediğini yazmıştı, yanlış hatırlamıyorsam okuduğum kitabında. ingilizler baştaki amacının türkiye'yi hindistan gibi sömürgeleştirmek olduğunu düşünüyorum ancak bunu tatbike geçmeden evvel, kuvayı milliye ile yunan kuvvetlerinin savaşının sonuçlanmasını beklemiş olmalılar. adamlardaki kıvrak zeka burada da kendini gösteriyor, kendi askerini öne sürmek yerine başka bir milletin askerini anadolu'ya salıyor ve onların yenilgisinden de ders çıkarıyor, yani anadolu'daki toplumun sömürgeleştirilemeyecek bir halk olduğunu ve türkiye'deki ordu ve devlet kültürünün köklü bir geçmişe uzandığının farkına varıyorlar.

bağımsız bir devlet kurulmasını engelleyemeyeceklerini anlayınca o ülkenin mümkün olduğu kadar kendi çıkarlarına uyan bir yapıda olması için çaba sarf ettiler. mesela musul'u bizden söküp aldılar. tabii o zaman ingiliz imparatorluğunun 'üzerinde güneş batmayan imparatorluk' olarak tanımlandığının da göz ardı etmemek gerekir, ingiltere dünyanın en güçlü ülkesi, günümüzdeki amerika gibi. ona karşı savaşmak, onu karşısına almak kolay bir şey değil. öyleyse ulus devletimizin ne tek başına kendi irademizle ne de yalnızca batılı devletler öyle uygun gördüğü için kurulduğunu düşünmemek gerekir kanaatimde. hem bizim ortaya koyduğumuz bağımsızlık mücadelesi hem de batılı ülkelerin çıkarları öyle gerektirdiği için cumhuriyetimiz kuruldu ki, bunda atatürk'ün siyasi zekası da kendini göstermiştir.