bugün
- arkadaşlar bakar mısınız bi19
- 17 kasım sözcü tv'ye kayyum atanması34
- 50 bin tl maaş yeterli mi3
- akit gazetesi5
- geceyi bir kamyon kasasında geçirmek6
- eski nickimi özlüyor olmam10
- düğünde gelinin annesinin giydiği kıyafet21
- 2026 yılının tek cümlelik özeti7
- sevgilisinin üzerine oturarak öldüren kadın2
- bankanin verdiği paradan fazlasini almasi3
- 20033
- psikolojik rahatsızlıklar genetik midir4
- kahve içince insanın kakasının gelmesi3
- tuzla2
- köyünü özlemek5
- azerbaycan'da din görevlilerine memurluk yasağı19
- yeni nesil ilişki terimleri2
- kopya çekmenin etiği2
- ev genci24
- anın görüntüsü21
- 19982
- iki çift meme paylaşsam çoğu beğenirdi7
- kapalı alanda başlayan nefes darlığı ve çarpıntı3
- the merich'in gerçek yüzü5
- 17 kasım 2026 ümit özlale polsan açıklaması10
- eşcinsellerle gönül eğlendirip kızla evlenen güruh3
- doğal gaz vs kalorifer2
- traveler ile uçak yolculuğu5
- mandıra filozofu filmindeki sakallı tip3
- geyze2
- istanbul'da 475 milyona villa olması8
- ak parti'nin birinci parti olmaması9
- aranızda tansiyon hastası var mı3
- tuncer bakırhan'ın öcalan açıklaması10
- genital bölge hijyeni önemli mi3
- elimizde kalan tek nick teknik11
- evhamlı olmak3
- herzog'un avrupa'yı koruyoruz iddiası6
- 32 yaş evlenmek için çok mu geç2
- güne başlarken dinlenmesi gereken şarkılar3
- seni karım yapacağım arslanım3
- sözcü tv'ye kayyum atanması6
- xiaomi 18 pro max4
- istanbul da yapılabilecek aktiviteler8
- 17 kasım 2026 israil avusturya maçı3
- üvey baba dizisindeki deri yelekli bıyıklı adam2
- aleyna kalaycıoğlu6
- türkiye'nin erken seçime gitmesi gerekliliği6
- thierry henry vs zlatan ibrahimovic4
- the gentlemen2
A priori ilkeler, çeşitli dogmalar ve asla değişmeyeceği kabul edilen mutlak değerleri kabul eden, bu bilgilerin mutlak hakikat olduğunu, inceleme, tartışma yahut araştırmaya ihtiyacın olmadığını savunan anlayışa dogmatizm denir. Temelde skolastik bir anlayıştır, modern çağda değişme ve gelişmeyi yadsıyan öğretileri ve anlayışları adlandırır. Zira kendi fikir ve iddiasının mutlak doğru olduğunu ileri süren her kişi veya sistem dogmatiktir. Özellikle metafizik öğretilerin tümü inakçı (dogmatik) öğretilerdir. Deney alanının dışında kalan bütün savlar inakçı olmak zorundadır. Zaten bir başka izah ile dogmatizm, aklın kesin ve mutlak bir değere sahip olduğunu böylece mutlak bilgi ve varlığa (hakikate) ulaşılabileceğini ve bunun sonucu olarak da bilginin metafiziğinin mümkün olduğunu ileri süren felsefi akımdır.
Dogmatizme primitif inançlardan modern bazı felsefi sistemlere kadar her yerde rastlanabilir. Belirgin biçimde çıkışı Tanrı'nın sözü kavramı ile olmuş ve ortaçağda Aristoteles'in sözü kavramına kadar varmıştır. Örnek vermek gerekirse, Ortaçağ Hıristiyan kültüründe herhangi bir kuralın gerçek sayılması için Aristoteles'in söylemiş olması yeterli sayılıyordu.
Dogmatizmin zorunlu sonucu zorbalıktır, zira farklı düşüncelere, perspektiflere yer olmadığı gibi, dogmatizmde deneyle tanıtlama da kabul edilemezdir. Özellikle ortaçağda dogmatizm zirve noktasına ulaşmıştır; deneylerle tanıtlanamayan kurallar, engizisyon işkenceleriyle tanıtlanmaya çalışılmıştır. Örnek vermek gerekirse, dogmatizm, masum kişinin ateşe atılsa bile yanmayacağı inancına varmış, bundan da ateşe atılınca yanan kişinin suçlu olduğu sonucu çıkarılmıştır.
inak(dogma) ile inan arasındaki far , inan'ın asla tanıtlanamayacak olanı kabul etmesi, inak'ın ise herhangi bir yetkeye bağlanan bir veriyi tanıtlamış olarak kabul etmesidir. Yukarıda da belirtildiği gibi bunun en güzel örneği ortaçağ skolastiğinde herhangi bir sözün, eğer Aristoteles tarafından söylendiği tanıtlanırsa, doğru olduğunun da tanıtlandığı fikridir.
Kısaca, herhangi bir sistemin veya kişinin değişmez formüller, her yerde ve her zaman geçerli olduğunu ileri sürdüğü mutlak bilgiler (olduğunu) sunması dogmatizmdir. Dogmatizmin karşıtı septisizm yani şüphecilik, kuşkuculuktur.
"ileri sürülen düşünce ve ilkeleri araştırmadan, kanıt aramadan, incelemeden, eleştirmeden, tartışmadan doğru ve mutlak hakikat sayan anlayış" olarak da tanımlanabilen dogmatizm her devirde ilerlemenin, gelişmenin karşısında durmuştur. Dogmatizm'in Türkçe'deki karşılığı bağnazlıktır.
Dogmatizme primitif inançlardan modern bazı felsefi sistemlere kadar her yerde rastlanabilir. Belirgin biçimde çıkışı Tanrı'nın sözü kavramı ile olmuş ve ortaçağda Aristoteles'in sözü kavramına kadar varmıştır. Örnek vermek gerekirse, Ortaçağ Hıristiyan kültüründe herhangi bir kuralın gerçek sayılması için Aristoteles'in söylemiş olması yeterli sayılıyordu.
Dogmatizmin zorunlu sonucu zorbalıktır, zira farklı düşüncelere, perspektiflere yer olmadığı gibi, dogmatizmde deneyle tanıtlama da kabul edilemezdir. Özellikle ortaçağda dogmatizm zirve noktasına ulaşmıştır; deneylerle tanıtlanamayan kurallar, engizisyon işkenceleriyle tanıtlanmaya çalışılmıştır. Örnek vermek gerekirse, dogmatizm, masum kişinin ateşe atılsa bile yanmayacağı inancına varmış, bundan da ateşe atılınca yanan kişinin suçlu olduğu sonucu çıkarılmıştır.
inak(dogma) ile inan arasındaki far , inan'ın asla tanıtlanamayacak olanı kabul etmesi, inak'ın ise herhangi bir yetkeye bağlanan bir veriyi tanıtlamış olarak kabul etmesidir. Yukarıda da belirtildiği gibi bunun en güzel örneği ortaçağ skolastiğinde herhangi bir sözün, eğer Aristoteles tarafından söylendiği tanıtlanırsa, doğru olduğunun da tanıtlandığı fikridir.
Kısaca, herhangi bir sistemin veya kişinin değişmez formüller, her yerde ve her zaman geçerli olduğunu ileri sürdüğü mutlak bilgiler (olduğunu) sunması dogmatizmdir. Dogmatizmin karşıtı septisizm yani şüphecilik, kuşkuculuktur.
"ileri sürülen düşünce ve ilkeleri araştırmadan, kanıt aramadan, incelemeden, eleştirmeden, tartışmadan doğru ve mutlak hakikat sayan anlayış" olarak da tanımlanabilen dogmatizm her devirde ilerlemenin, gelişmenin karşısında durmuştur. Dogmatizm'in Türkçe'deki karşılığı bağnazlıktır.
Gündemdeki Haberler
Güncel Önemli Başlıklar
© 2005 – 2026 uludagsozluk.com