babailer isyanı

babailer aslında islamla yeni tanışmış ve ne olduğunu tam anlayamamış olan türkler. tam tanım gerekir ise, şamanist müslümanlar diyelim. zamanla alevi dediklerimizin ilkleri bunlar. türkmen deniyor aynı zamanda. yani göçbe müslüman türke türkmen deniyor.

aslında 3 tip türk var o tarihlerde. yerleşik müslüman türkler. bunlar iranda kurulan ya da iranı da içine alan devletler yapısı ile pers kültürü ile yoğrulmuş persçe konuşan devletlere hakimler. ek olarak yerleşik olan ama henüz müslüman olmamış türkler var bir de göçebe türkler var. bunların hepsi birbirini aşağılıyorlar. yerleşikler göçebeleri göçebeler yerleşikleri.

ama ortada tuhaf bir durum daha var ve bu durum osmanlılara kadar tüm türk devletlerinin çözemedikleri yegane problem.

arkanda yağmayı seven ekip biçmeyi istemeyen yerleşmeye çekinen tümü hayvan çobanı yüzbinlerce atlı ile gidip bir devlete çöküyorlar. sonra kendi devletlerini kuruyorlar. yerleşiyorlar. eskiden eşitler arasında birinci kabul edilen kaan/han tutup yerleşince yerleşmiş olmanın maddi getirilerinin farkına varıyor. sonra göçebelere yani türkmenlere katlanamamaya başlıyorlar. çünkü türkmenler ayrım yapmıyorlar türkmüş müslümanmış her yere sldırıp yağma yapıyorlar. yağma yapmasınlar diye de devletin başı olan bunlara haraç veriyor. ama nereye kadar yetmiyor tabi. o zaman sağdan soldan kiraladıkları askerle de türkmene saldırıyorlar. türkmen kaçıyor savaşmıyor. ordu gidince de geri geliyor. aynı yere yerleşip akınlara devam ediyor.

mevlana bile selçuklu egemenleri ile ilişkilerinden dolayı "bir bina yapacaksan greke yıkacaksan türke" diye yazıp çiziyor o dönem.

sonra tabi devlet yıkılıyor. çünkü türkmenler handan sıkılıp yeni bir eşitler arasında birinci seçiyorlar. o gidip devlet çöküp devlet kuruyor bu olay böyle gidiyor.

osmanlılar da tutup padişaha bağlı kapıkulu sistemi ile türkmenleri eliyorlar.

işte babai isyanı da tam da bu sebeple çıkan, selçukluya karşı sosyoekonomik bir isyan. zamanla kızılbaşlar denilen ve o şekilde aşağılananlar da bunlar. oysa alakası yok. baba ishak bir şaman dervişi ve müslüman. itip kakılmaya dayanamayarak isyan eden 50bin türkmen bunlar.

pek bir ilginç yazıp çizdikleri de var.