tunalı hilmi

Tunalı Hilmi Bey(1871-1928)
93 harbi diye bilinen Osmanlı-Rus savasından once Turk Toprağı olan
Bulgaristanın Şumnu Vilayetinin Eskicuma kazasında 1871 yılında dogmus,savaşın kaybedilmesi üzerine büyük göçte bebek olan Tunalı Hilmi Bey ailesi ile birlikte Türkiye'ye gelmiştir.
Jöntürk ve Türkçülük hareketinin önde gelen isimlerindendir
Fatih Askeri Rüştiyesini bitirmiş,Kuleli Askeri Lise öğrencisi iken Teşvik adlı gizli bir dergi çıkardığı için tutklanmış,daha sonra
Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'ye girmiştir.Burada "gizli mektepliler"
adlı bir örgüt kurmuş ERkim 1895 te Cenevre'ye gitmiş Öğrenimini Cenevre Üniversitesi'nde pedagoji okuyarak tamamlamiştir.
ıyla geçitröiştir.Avrupa'da ilk yıllarını Jön Türk hareketinin kurulması çalışmalarıyla geçiren Tunalı Hilmi Bey,Meşveret ve Mizan
gazetelerinde yazılar yazdı. Hutbe adını verdiği küçük broşürlerde
Jön Türklerindüşüncelerini dile getirdi.1898 de ittihat ve Terakki
Cemiyeti müfettişi olarak Mısır'a gitti,cemiyetin Kahire şubesini örgütleyip Avrupa'ya döndü.
II.Meşrutiyetin ilanından sonra (1908)Istanbul'a geldi.inkılap gibi yayın organlarında yazılar yazdı.1920 de Bolu mebusu olarak son Osmanlı Meclisi Mebusan'ına girdi.istanbul'un işgali ve meclisin çalışamaz duruma gelmesi üzerine Ankara'ya geçti.Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yine Bolu'yu temsil etti.Mayıs 1920 de Zonguldak Ereğli'yi işgal etmek isteyen Fransız birligine karşı direniş örgütledi.
1921 Anayasasının hazırlık çalışmalarına katıldı.TBMM de uzun ve ateşli konuşmaları ile adından sık sık sözettirdi.
1923-27 ve 1927-31 dönemlerinde Zonguldak Milletvekili olarak görev aldı.
En önemli eseri;"Un Projet d'organisation de la souverainete du peuple en turquie" (Türkiye'de halk egemenliği düzeni bir şart bir dilek)
adıyla 1904 te yayımladığı ayrıntılı anayasa tasarısıdır.Bu çalışmasının Fransızcadan çevrisi tarih ve Toplum dergisinde "Tunalı Hilmi'nin Halk hakimiyeti Risalesi ve Anayasa tasarısı" adı altında yayınlanmıştır.(Mart 1984,sayı 3)Diğer yapıtlari arasında: Evvel ve Ahir, Makedonya Mazi,hal,istikbal (1898),Peşte'de Reşit Efendi ile (1899),
Rezalet yine ispanya'da (1900), Kongre Cevapları-Cevabımız (1901), Kongre Nedir,Nasıl Olmalıdır (1901),Bir Dilek (1902), Memiş Çavuş Büyük Millet Meclisinde (1923) sayılabilir.
Evliliginden insan adlı bir oğlu ve Sevda adlı bir kızı olan Tunalı Hilmi Beyin evlatları çocuk sahibi olmadan
vefat etmişlerdir.Bu yüzden şimdi hayatta, akrabalık bağlarını kendilerinden başka kimsenin bilmediği, dedeleri ve nineleri birlikte göç etmiş olan kuzen torunlarından başka yaşayan akrabası kalmamıştır.
22 Kasım 1928 de Istanbul'da vefat etmiştir.