şampanya

Champagne beşinci yüzyıldan beri Fransa'da şaraplarıyla ünlü bir bölgedir.
Çok soğuk iklime sahip bölgede yetişen üzümlerden çok asitli bir beyaz şarap yapılır. Bu şaraplar sonbahardaki ilk mayalanmanın ardından, havaların ısınması ile birlikte ikinci bir fermantasyona uğrarlar.
Şişenin içinde oluşan karbondioksit gazının basıncı da keçe kapakları attırıyor, bazen de şişeler patlayıp kırılıyordu. Hatta bu yüzden bölgenin şarapları "şeytan patlatan" olarak da adlandırılıyordu.
17. yüzyılın başlarında Champagne bölgesinin en önemli manastırlarından Haut-Viller'de de şarap üretilmekteydi. Adeta bir önolog gibi çalışan başkeşiş Dom Perignon bu patlamaları engellemeye uğraşırken karbondioksit gazının şaraba bir hoşluk, hafiflik verdiğini fark etti. Şarabı daha kalın şişelere koyup, ispanya'daki gibi mantarla kapatmaya başladı ve gazın etkisiyle kapak atmasın diye de telle bağlamaya başladı.
Ve böylece de bölgenin adıyla anılan, keşiş Dom Perignon'un keşfi meşhur şampanya içki tarihi sahnesine çıkmış oldu.
Fransa kralları özellikle de 14. Louis bu şarabı çok sever ve onun bu ilgi ve sevgisi sayesinde 19. yüzyıldan itibaren şampanya "kralların şarabı" olarak ünlenir ve Fransızların baş tacı olur.
Bugün bölgenin en büyük kenti reims'te Dom Perignon'un bir heykeli vardır. Aynı zamanda Fransa'nın en büyük şampanya üreticisi olan Moet de Chandon'un en prestijli serisi, ilk sıkmadan (cuveé) elde edilen şıradan yapılan şampanyası da "Dom Perignon" adını taşımaktadır.
Kimileri ağız alışkanlığı, kimileri de ayrımını bilmedikleri için tüm köpüklü şarapları şampanya olarak adlandırsa da Fransızlar "champagne" larını sıkı bir koruma altına almışlardır. Bırakın başka ülkeleri, Fransa'nın herhangi bir bölgesinde üretilen, aynı yöntemi kullanan (methode champenoise) doğal köpüren şaraplar bile şampanya adını kullanamazlar.
Bu adın alınmasının üç temel koşulu vardır:
Champagne bölgesi sınırları içinde tanımlanmış olan bağ bölgelerinin Pinot Noir, Pinot Meunier ve Chardonnay üzümleriyle üretilmeli, ikinci fermantasyon şişede şampanya yöntemine göre gerçekleşmeli ve en az 15 ayla 3 yıl arasında dinlendirdikten sonra satışa sunulmalı.

Şampanya şişesi sallanmaz, mantar yavaşça çıkartılıp, şişenin ağzından duman gibi hafifçe gazı çıkar. iyi bir şampanyanın köpüğü olmaz ama yıldız yıldız kabarcıkları uzun süre bardakta kalır.
Şampanya sabah kahvaltısından akşam yatana kadar içilen tek içkidir. Hem tek başına aperatif olarak hem atıştırmalıklarla hem de yemek üstüne tatların eşlikçisi olarak içilebilir.
Köpüklü şarapler 5-7 derece, iyi bir şampanya ve şampanya yöntemi ile yapılanlar ise 6-10 derece arası içilmeli.
(Müge Akgün, Radikal, 10.12.2011)