alevi

hakkında hz.alyi sevmek aleviliktir gibi bir yanılgı bulunan inanç bütünüdür,felsefedir. alevi olmak,ortaasyadan getirilen türk kültürüün temek şamanistik öğelerine iran üzerinden alınan müslümanlığın eklenmesiyle oluşmuştur. namaz kılmazlar,ramazanda oruç tutmazlar,arapça öğrenme ihtiyacı duymazlar. cem evlerinde kadın erkek birlikte,yanyana,el ele el hakk'a desturuyla ibadet ederler.Cem törenini dede denilen yarı şamanist bir kşi idare eder.dualar türkçedir(arapça ve 'acemce' tabirler bulunsa da).Dedelerin yanında bacılar vardır.onlar da dede ile birebir aynı özelliklere sahiptirler,topluma önderlik etmek,töreni idare etmek ve düzeni sağlamak gibi görevleri yerine getirirler. çağdaş anlamda kemalisttirler,cumhuriyete,atatürk'e ve demokrasiye bağlıdırlar.şiddete karşıdırlar*.
felsefeleri daha çok panteist bir temeldedir.tanrıyı,hiç bir nesneden ayrı olarak düşünmezler.onlar için tanrının özü her maddenin içindedir bu nedenle de yaratılan sevilir yaradandan ötürü.* *