periglasiyal

Soğuk ama glasiyal olmayan ortamlarda oluşan koşullar, süreçler ve yerşekilleridir. Terimin orijinali Pleistosen örtü buzulları ve alpin buzullarının çevresindeki iklimsel ve jeomorfolojik koşulları açıklamak için kullanılmıştır. Bunun yanı sıra günümüzdeki kullanımı buzullara zaman ve mekân bakımından yakınlıklarına bakılmaksızın soğuk iklim koşullarını ifade eden daha geniş bir tanıma sahiptir. Periglasiyal ortamların hepsi değil ama çoğu permafrosta sahiptir; hepsinde belirleyici olan donma hareketi sürecidir.
Periglasyal alanların karakteristik süreçleri
1. Süreğen kayrotik zeminlerdeki buz ayrılması, aşırı soğuk koşullar altındaki termal ayrılmalar, buz içeriği zengin permafrostun sürünmesi ve donmuş zeminleri çözülmesi
2. Yüzeylenen kayaçların donma kaması veya fiziko-kimyasal günlenme süreçler gibi süreçler sayesinde toprak ya da ana kayanın ayrışması
Bu yukarıda sayılanlar birincil öneme sahip süreçlerdir. Aşağıda önem ve büyüklük sıralaması olmaksızın temel süreçler verilmektedir.
3. Mevsimlik donmuş katman içinde işleyen donma kabarması, toprak kabarması, toprak sürünmesi, taş eğimlenmesi (tilting), yukarıya doğru donma, kütle yer değiştirmeleri ve parçacıkların boylanma ve derecelenmesi (sorting)
4. Hızlı kütle hareketleri solüfliksiyon (suyla doygun toprağın olması) yerçekimi kontrollü kaya düşmeleri, çökmeler ve kırılmalar
5. Kar erimeleri kökenli flüvyal rejimler. Mevsimlik deşarj patenleri, yüksek suspanse ve yatak yükü sedimentleriyle karakterize edilmektedir.
6. Güçlü rüzgâr hareketi süreci, nivasyon(nevesyon) ya da kar yaması etkisiyle de birleşilebilir. Vejatasyonun eksik olması ve glasyal süreçlerin ya da donma-çözülme etkisiyle oluşmuş döküntü(debris) oranının fazla olması.
http://yayinevi.ankara.ed...morfoloji#tab-description