once there was a war

Amerika birleşik devletleri'nin ii. Dünya Savaşı'na girmesiyle birlikte herald tribune gazetesi adına savaş muhabirliği yapmaya başlayan john steinbeck'in görev sırasında yazdığı yazıların toplandığı kitaptır. Çoğu savaş muhabirinin aksine, sanıyorum edebiyatçı kimliğinin de etkisiyle savaşın sıcak çatışma ve diplomasi yönünden çok askerlerin sosyal yaşantısını ve asker değil birer insan olarak varoluşlarını incelemiştir. Bu yazılar, savaşın tarih boyunca belki çok nadir olarak incelenen belki de hiç incelenmeyen yüzünü ele alan ilk derleme olabilir.

Askerlerin bir uğur olarak gördükleri kişisel totemlerine bağlılığından, çeşitli batıl inançlarından, yediklerinden ve içtiklerinden, eğlenmeye çalışma yöntemlerinden, tarımla dahi ilgilenişlerinden ve korkularından bahsedilmesi kitabı çekici kılıyor. Bunun yanı sıra dover şehri ve sakinleri de bombardıman altındaki bir bölgenin günlük yaşantısının nasıl olduğuna dair çok etkileyici bir örnek.

Bana kalırsa Bu yazıların ve hatta ii. Dünya Savaşı'nın en vurucu ögesi Lili Marleen. Karşıt cephelerdeki askerleri tek bir çatı altında birleştirici, radyoda çalmaya başladığı zaman savaşı beş dakikalığına durdurucu etkisi olan bir şarkı. Almanya'da orduya moral olması için yazılıp bestelenen ve gönlünü askeri rütbelere kaptıran bir kadının hikayesini anlatan bu hafif şarkı savaşın sembolü haline gelmiş. Steinbeck ise bu durumu oldukça net ve vurucu bir şekilde ortaya koymuş.

bir savaş vardı ii. Dünya Savaşı'yla ilgilenenler için oldukça farklı bir kaynak olabilir. Uzman değilim ama bence savaş/asker sosyolojisi ile savaş/asker psikolojisi alanlarında da oldukça faydalı bir derleme niteliğinde. Steinbeck'in parlayan eserlerinin arasında ismi geçmese de ben edebi yönünün de kuvvetli olduğunu düşünüyorum bu yazıların.

Not: https://youtu.be/hZAV4hsP5WU