nişancı

Osmanlı Devleti, merkez yönetim örgütü olan Divan - ı Hümayun'da görevli, devşirme enderun kökenli kişidir. Devletin her tülü resmi belge ve yazısından sorumludur. Emrinde çok sayıda katip bulunmaktadır. Bu görevinin yanı sıra padişah fermanlarına tuğra çeker, alınan toprakların kayıtlarını tutar ve dağıtımını yapardı. 1856 yılında II. Mahmut tarafından bu görev kaldırılmıştır.

kanuni donemınden itibaren dış işlerini yurutur,padişah fermen ve beratlarına padişah tugrası işler

padişahın yazmış olduğu ferman ve beratlara tuğrasını çekerdi.
fethedilen arazileri yazar, gelirlerine göre ayırır ve dağıtımını yapardı.
reisülküttap, nişancıya bağlı olarak çalışan katiplerdendi ve 17. yüzyıldan itibaren dışişlerinden sorumlu olmuştur.

şeyhülislamın örfi konulardaki karşılığı oalrak kabul edilebilir. 15.yüzyılda bürokratik sisteme reisulküttab ile birlikte hakim olan kişiydi. katipleri kadı ve müderrisler arasından seçerek atamalarını yapardı. selim,kanuni ve ii.bayezid zamanında en öenmli görevlerden birisiydi. kalemiye'de bu makama uygun biri bulunmadığında sahn müderrisleri arasından bilgi ve yetenekleri ölçü alınarak atanırdı. iii.murad'dan sonra ise giderek önemini yitirmeye başladı ve atamalarda yaşanan usulsüzlükler bunun en büyük kanıtı olmuştur.

nişancı, padişahın fermanlarına tuğra çekmekle görevli olan, başlarda ilmiyye sınıfından daha sonra ise kalemiye sınıfından sseçilmişlerdir. divan-ı hümayun'a da katılırlardı. görevleri;

- devlet kanunlarını iyi bilmek.
- eski ve yeni kanunları ve bunlarla şer-i ahkam-ı telif etmek.
- divanda icabında yukarıdaki hususlarda fikir beyan etmek.
- yabancı hükümdarlara yazılacak namelerle vezirlere verilecek menşur ve beratların müsveddelerini hazırlamak.
- ahitname, berat, menşur, name ve fermanların baş tarafına padişahın imzası olan tuğrayı çekmek.

iyi nişan alan, attığını vuran kişidir.

(bkz: celalzade mustafa çelebi)

Sürekli nişanlara katılan kişi.