nizam ı cedid

yeni nizam anlamına gelir.

üçüncü selim zamanında yeni nizamla yetiştirilen bir askeri teşkilattır.

osmanlıcadır.

ayrıca ııı. selim'in yaptığı bütün yeniliklerde bu isimle anılmıştır.
modern anlamda ilk osmanlı ordusudur. bu ordu napolyon ordularını mısır'Da mağlup etmiştir.

türk modernleşme tarihinin önemli kilometre taşlarından biridir. avrupayı takip ederek başlatılan modernleşme hareketi öncelikle askeri alanda uygulamaya konmuş, bunu bilim, kültür ve sanat dalları takip etmiştir. nizam-ı cedit de bunun ilk ürünlerindendir. bunu takiben diğer askeri yenilikler avrupa düzeyine getirilmeye çalışılmıştır.

(bkz: cezzar ahmed paşa)

3. selimin kurduğu mükkemel ordudur. bu ordu için birde sekban-ı cedid adı verilen hazine kurulmuştur. yeniçerileri kaldıracağı için 3. selime karşı ayaklanan yeniçeriler nizam-ı cedid ordusunun mısır da napolyona karşı savaşmasını fırsat bilip saraya kadar girmiş ve 3. selim'i öldürmüşlerdir. daha sonra o gün o saraydan kaçmayı başaran 2. mahmut yeniçeri ocağını vakayi hayriye olarak nitelendirilen olayla kaldırmış ve yerine (bkz: asakar-i mansureyi muhammediye) isimli orduyu kurmuştur.

osmanlı devleti'nde batılılaşma hareketleri sonucu 3. selim zamanında oluşturulan batı tarzında bir ordudur.

oluşturulmasında ve eğitilmesinde bizzat fransızların yardımı olmasına rağmen napolyon komutasındaki fransız ordusunun mısır'ı işgali sırasında, eğittikleri nizam ı cedid ordusuna yenilmesi o dönemde fransa için ayrı bir dumurluk vaziyet olmuştur. yalnız bu savaşta osmanlı'nın ingiltere ve rusya ile bağlaşma yaptığını da söylemek lazım gelir.

zira dumurluk vaziyetin bir sebebi de, savaş sonrası donanması zarar gören fransız ordusunun ingiliz gemilerine bindirilip ülkelerine götürülmesi olayıdır. bu hüküm de, savaş sonrası imzalanan (1801) el ariş antlaşması'nda geçen bir maddedir.

(bkz: irad ı cedid)

bi de şöyle bi versiyonu vardır ki farkı hala çözülememiştir:

(bkz: sekban ı cedid)

1877'deki büyük irtica isyanlarını bastıran ordudur.