mikoriza

Mikoriza, bitki kökleri ile belirli mantar türleri arasındaki karşılıklı bir yaşam biçimi olarak tanımlanmaktadır. Mikorizal mantar çok miktarda hif üreterek bitki kök yüzey alanını arttırmakta ve kökten çok uzak bölgelerdeki besin elementlerini söz konusu hifleri aracılığıyla alabilmektedir. Bu işbirliği mikorizal fungusa karbon, mikorizal fungusta bitkiye besin elementi sağlamasıyla gerçekleşmektedir.

a. Mikorizanın Bitki Gelişmesi Üzerine Etkisi

1. Bitki büyümesini arttırır

2. Bitki besin elementleri ve su alımını arttırır

3. Kimyasal gübre kullanımına olan talebi azaltır

4. Fumigasyon veya solarizasyon sonrası ekilen bitkilerin bodur kalmasını önler

5. Bitki ekim performansını arttırır ve erken çıkışı sağlar

6. Şaşırtma esnasındaki fide şokunu ve fide ölümlerini en aza indirir

7. Meyve ve ürünlerin üniform olmasını sağlar

8. Patojenlere karşı bitkiyi korur

9. Hastalıklı ve zayıf fide sayısını en aza indirir

10. Kuraklık ve streslere karşı bitkiyi korur ve direncini arttırır

11. Kirletilmiş ve dezenfekte edilmiş toprakların olumsuz etkilerini azaltabilir

Mikorizal fungus toprakta bitkilerce alımı yavaş olan besin elementlerini özellikle fosfor alımını önemli derecede arttırdığı kontrollü şartlar altında seralarda yapılan denemelerle belirlenmiştir. Mikoriza yalnız fosforun değil aynı zamanda Zn, Cu, Mn, Fe, Ca, K ve N’in bitkilerce alımında etkili olmaktadır

Mikorizanın değişik bitkilerde etkisi farklı olmaktadır. Bazılarında bitki gelişimini teşvik ederken, bazılarında kök gelişimini ve uzamasını, çiçeklenmeyi arttırması, erken çiçeklenme, yaşam sürelerinin uzatılması ve kuraklığa karşı dayanıklılığı arttırır.

Kaba kök yapısına sahip olan bitkiler mesela; elma, turunçgiller, şeftali, kavun, patlıcan ve biber çok iyi infekte olabilmekte ve mikoriza infeksiyonu eksikliğinde P, Zn ,Cu, K, Ca ve N noksanlığı göstermektedirler.

Doğadaki en yaygın bitki mikroorganizma simbiyotik ilişkisi mikoriza mantarları tarafından sağlanmaktadır. Mikoriza mantarları bitki kökünün korteksine yerleştikten sonra korteks içine hiflerini salarak iç ortamın bir parçası olmaktadır. içerde ve dışarıda gelişen hifler dışarıdan içeriye fosfor ve içerden dışarıya karbon sağlamaktadır.

http://www.bizarpedia.com/bul/baslik/mikoriza.htm

edit: bilgi içerikli entryler çok az sayın yazarlar lütfen bu eksikliği tamamlayalım.

Mantar hifleri ve bitki kökleri arasındaki ilişkiye denir .

Mantar hiflerinin bitkiden besinini sağladığı bitkinin de emilim yüzeyinin arttığı mutaalist yaşam şekli.

otsu ve odunsu birçok bitkilerin genç kökleri özel bazı toprak mantarları tarafında işgal edilmiştir. işte bazı mantarların hifleri ile kökler arasındaki kompleks kombinasyona mikoriza denir. çeşitli mantar sınıflarında mikorizal mantarlar mevcutsa da yapılan araştırmalar bunların daha ziyade ascomycetes ve basidiomycetes sınıflarına ait olduklarını ortaya çıkarmıştır. her ne kadar söğüt, kavak, kayın, meşe, çam , ladin gibi bazı orman ağaçlarında yan kökler toprak mantarları ile işbirliği yaparsa da, birçok türlerde yan köklerle beraber ana kökte bu işbirliğine iştirak eder. toprak mantarları işgal ettikleri köklerin korteks hücrelerinde bazı değişikliklere sebep olurlar. bu değişiklik kökte şişliklere sebep olur. mantarlı köklerde görülen şişliğin bir diğer sebebi de mantarın genç kökü dışardan da bir keçe gibi sarmasıdır. kökü dışardan saran mantar hifleri su ve mineral maddeleri topraktan alarak genç köke verirler. zaten mantarların işgal ettiği yan kök yüzeylerinde emici tüyler mevcut değildir. bu da mantarların kökler için geniş bir absorbsiyon yüzeyi teşkil ettiğini gösterir.
mantarlarla kökler arasındaki ilişkinin simbiyotik oldugu sanılmaktadır. şöyle ki: mantarların kökten basit şeker formunda bazı besin maddelerini, kendi bünyelerinde sentez edemedikleri hormonları ve vitaminleri aldıkları, buna karşın mantarların toprakta bulunan organik maddeleri parçalayarak, yani sindirerek azotlu bileşikleri ve diğer maddeleri kökler için alınabilir forma dönüştürürler. mantarların kökler üzerinde faydalı faaliyetlerde bulunduguna dair günümüzde pekçok araştırma da mevcuttur.
tabii ki toprakta bulunup da kökleri işgal eden mantarların hepsi faydalı değildir. nitekim bazı toprak parazit mantarları vardır ki bunlar da köklerde tahribata sebep olurlar.