mikoriza

otsu ve odunsu birçok bitkilerin genç kökleri özel bazı toprak mantarları tarafında işgal edilmiştir. işte bazı mantarların hifleri ile kökler arasındaki kompleks kombinasyona mikoriza denir. çeşitli mantar sınıflarında mikorizal mantarlar mevcutsa da yapılan araştırmalar bunların daha ziyade ascomycetes ve basidiomycetes sınıflarına ait olduklarını ortaya çıkarmıştır. her ne kadar söğüt, kavak, kayın, meşe, çam , ladin gibi bazı orman ağaçlarında yan kökler toprak mantarları ile işbirliği yaparsa da, birçok türlerde yan köklerle beraber ana kökte bu işbirliğine iştirak eder. toprak mantarları işgal ettikleri köklerin korteks hücrelerinde bazı değişikliklere sebep olurlar. bu değişiklik kökte şişliklere sebep olur. mantarlı köklerde görülen şişliğin bir diğer sebebi de mantarın genç kökü dışardan da bir keçe gibi sarmasıdır. kökü dışardan saran mantar hifleri su ve mineral maddeleri topraktan alarak genç köke verirler. zaten mantarların işgal ettiği yan kök yüzeylerinde emici tüyler mevcut değildir. bu da mantarların kökler için geniş bir absorbsiyon yüzeyi teşkil ettiğini gösterir.
mantarlarla kökler arasındaki ilişkinin simbiyotik oldugu sanılmaktadır. şöyle ki: mantarların kökten basit şeker formunda bazı besin maddelerini, kendi bünyelerinde sentez edemedikleri hormonları ve vitaminleri aldıkları, buna karşın mantarların toprakta bulunan organik maddeleri parçalayarak, yani sindirerek azotlu bileşikleri ve diğer maddeleri kökler için alınabilir forma dönüştürürler. mantarların kökler üzerinde faydalı faaliyetlerde bulunduguna dair günümüzde pekçok araştırma da mevcuttur.
tabii ki toprakta bulunup da kökleri işgal eden mantarların hepsi faydalı değildir. nitekim bazı toprak parazit mantarları vardır ki bunlar da köklerde tahribata sebep olurlar.