manipülatör

manipülasyon yapan kişi.

bir zamanlar köyün birine bir adam gelmis ve tanesi 10$dan maymun alacagini soylemis.

köyde cok maymun oldugu icin köyluler sevincle ormana kosup maymunlari yakalamaya baslamislar.

adam,binlerce maymunu 10$ dan satin alinca ortalikta maymunlar azalmis, yakalamasi zorlasmis.

koyluler tam maymun yakalamak tan vazgececekken adam tanesine 20$ verecegini soylemis.

tekrar heveslenen koyluler tekrar maymunlari yakalamaya baslamislar.

bir sure sonra da fiyati 25$a cikarmis.ancak birak yakalamayi ,maymuna rastlamak bile cok zorlasmis.

bunun uzerine adam fiyati 50$ a cikardigini,ancak kendisinin isi oldugu icin sehre gitmesi gerektigini,yardimcisinin onun yerine alim yapacagini soylemis.

o yokken yardimcisi koylulere demis ki; su buyuk kafesteki maymunlar var ya ben onlarin tamamini size tanesi 35$ dan satayim,siz de adam gelince ona 50$ dan satarsiniz.

koyluler butun birikimlerini bir araya toplayarak butun maymunlari satin almislar.

sonra ne adami ne de yardimcisini bir daha goren olmamis.

borsada kağıtları işlem gören şirketin, işlemlerini takip eden, kağıt sürüp, kağıt toplayan ve bu şekilde şirket hisselerinin dağılımını dengede tutmaya çalışan kişidir.

misal bir şirket %20 hissesini kağıda dönüştürüp %10 kadar hissesini piyasaya sürüp, %10'unu elinde tutsun. derken şirket likidite ihtiyacını giderip de uzun vadede, çok kârlı çalışmaya başladığında "kâr dağıtmak" istemesin ve piyasadaki hisselerini, tekrar toplamak istesin(bu işler için genelde yan şirket veya bir tanışık seçilir) bu noktada işte kalan %10'luk hisseyi oluşturan kağıtlar borsaya(ve mümkünse birkaç part hâlinde) sürülür ve işlem gören kağıt sayısı arttıkça, kağıt başına yüklenen birim değeri aşağı ivme kazanır. bu noktada da "kayba" geçildiğini düşünen küçük yatırımcı elindeki hisseleri çıkartma yolları arar ve şirket, hisselerini tekrar elinde toplama imkânı(dolaylı yoldan) bulur.

yakın zaman kadar yüzde yüz anlamını bilmediğim, bir çok eş anlamı olan ve çok çeşitli iş kollarında kullanılan kelime.

--spoiler--
http://www.kartezyenmakine.com
--spoiler--

isimli siteyi tasarlarken manipülatör kelimesinin akıllı manipülatör sistemleri başlığı altında insan hareketlerinden güç üreten değişik makineler için kullanıldığını öğrendim.

sözlükte qurmi u qurmullah, lost dizisinde benjamin linus gibi örnekleri olan bir mevhum.