ksilen

benzene iki adet metil grubu baglanmasiyla olusan bilesik. disubstitue benzen oldugundan adlandirilmasi da benzerdir. orto ksilen, meta ksilen ve para ksilen olmak uzere iki cesittir. toluenle akraba sayilirlar.

Çeşitli sağlık riskleri taşıyan alevlenir bir organik çözücü.

Formülü c8h10´dur. Aromatik hidrokarbonlardandir ve benzenden olusur. Cesitli metil grubu sirlamasindan dolayi üc cesit izomere sahiptir.

o-ksilen (Ortho-Xylene)
görsel
Erime noktasi: -25,2°C
Kaynama noktasi: 144 °C
Suda cözünürlügü: 180 mg/l

m-ksilen ( meta-xylene)
görsel
Erime noktasi: -48°C
Kaynama noktasi: 139 °C
Suda cözünürlügü: 174 mg/l

p-ksilen (para-xylene)
görsel
Erime noktasi: 13,3°C
Kaynama noktasi: 138 °C
Suda cözünürlügü: 200 mg/l

ksilen renksiz, suda az cözülebilen bir sividir. Eter, alkol, benzen ve aseton icerisinde iyi cözülür. 30°C´de alev alir, 463-528°C arasinda yanmaya baslar. Yanarken alevinden yüksek miktarda is cikartir.

tas kömürü ve petrolden elde edilir. izormerlerin kaynama noktalari ayni oldugu icin destilasyon ile ayirmak mümkün degildir.

Yapistirici maddeler ve boya üretiminde kullanilir. Alev alma noktasi 21°C´nin üzerinde oldugu icin butilasetat boya üretiminde cok önemli bir cözeltidir.
Yakitlarin oktan sayisini arttirmak icin de kullanilir.

- ksilen yanici bir maddedir. Soluma ve deri yolu ile alindiginda sagligi tehlikeye sokar. Bas agrisi, hafiza ve yön kaybina, bas dönmesine ve nefes alamamaya sebep olur. Hava ile 1%-8% arasinda bir karisim elde edildiginde patlayici bir özellige sahiptir.