hanbeli

(bkz: hanbeli mezhebi)

emeviliği referans alan ilk itikattır, arap-islam sentezinin belkemiği olarak kabul edilebilir. türkiye'de egemen olan islam anlayışı maniheist, zerdüşt-irani, hristiyan ve musevi dönmelerin islam'a enjekte ettiği kültürel zenginliğin (dualist-diyalektik-mistik-sufi düşünce geleneğiyle, hallacı mansur, yunus emre, şemsi tebrizi ve nice mistik bilgeyle rabıta ve vahdeti vücuda uzanan gelenek ) bi neticesidir.

türkiye'de yaşanan islam 12-14.yy'larda ırak ve suriye beldesinde zuhur etti.

fatimi ve abbasi yönetimi altında. biz bu gelenekleri daha sonra iran ve selçukludan devraldık.

osmanlının dağılıp parçalandığı süreçte bile anadolu'da gayrimüslim nüfusu %20-30 seviyelerindeydi.

yeryüzündeki tüm cihatçıların itikadi-siyasi mezhebi, belki taliban vb birkaç örnek hariç.

emevi ----->>> hanbeli ------>>> selefi