hamani diori

günümüzdeki bağımsız nijer devletinin ilk devlet başkanıdır. 1916-1989 yılları arasında yaşamış, 1960 yılındaki bağımsızlıktan 1974'e kadar nijer'i yönetmiştir.

bir sağlık memurunun oğlu idi. dakar'da öğrenim gördükten sonra 1936-1938 arasında ülkesinde öğretmenlik yaptı. sonra paris'e giderek bir süre bir yabancı diller okulunda iki yerel afrika dilinin öğretmenliğini yaptı. ülkesine döndü ve bir okulda başöğretmenlik yaparken 1946'da afrika demokratik hareketi'nin bir kolu olan nijerya ilerleme partisi'nin kurucuları arasında yer aldı. 1946 ve 1956 'da fransa ulusal asamblesi'ne seçildi.

1958'de orta ve batı afrika'daki fransız sömürgelerinin tasfiyesi gündeme gelince kurulan ön hükümetin başına geçti. 1959'da yönetimin başbakanı oldu. bu arada fransa, nijerya ilerleme partisi'nin dışındaki bütün partileri yasakladı ve ülke fiilen tek parti yönetimi haline geldi.

1960'ta nijer resmen fransa'dan bağımsız bir devlet oldu ve diori devlet başkanı seçildi. bağımsızlık ile ilgili referandumda yerel etnik grupları olumlu oy verme yönünde birleştirmesi prestijini arttırmıştı.

devlet başkanlığı sırasında geleneksel sosyal yapıları muhafaza etti ve ekonomik yönden fransa ile yakın ilişkileri korudu. öte yandan 1960'ların başlarından itibaren dar bir ekiple otoriter bir yönetim tarzı benimsedi. bakanlar kurulunu sıklıkla baypas etti, hatta devlet başkanı olduğu halde birkaç bakanlığı da üstüne aldığı oldu.

1965 ve 1970'te karşısına rakip çıkmadan yeniden başkan seçildi. uluslararası platformlarda afrika'nın sorunlarını dile getirmesi ve afrika ülkeleri arasındaki sorunlarda oynadığı arabuluculuk rolleri ile uluslararası arenada saygınlık kazandı, ancak bu arada ülkesindeki olumsuz yönetim tarzı sürüyordu. yolsuzluklar artmıştı. açlık sorunu baş göstermişti. artan muhalefet eğilimleri ortamında diori 1963'te bir darbe girişimi bastırırken 1965'te de bir suikastten zorlukla kurtuldu. darbe girişimlerini ve silahlı muhalefeti bastırmak için fransız askerlerinden de yararlandı ve öğrenci ve sendika muhalefetleri tarafından "yeni sömürgecilik" uygulamalarıyla suçlandı.

ülkede iç huzursuzluklar giderek arttı. gıda yardımlarının istismar edildiği iddiaları oluştu. diori kabinede kısıtlamaları sürdürdü. 1974'te bir askeri darbeyle iktidardan uzaklaştırıldı ve hapse girdi. 1980'de hapisten çıktı, ama 1987'ye kadar ev hapsinde kaldı. bundan sonra ülkeden ayrılarak fas'a gitti ve 1989'da orada öldü.