halici kiz

1953 yılında, muhsin ertuğrul yönetmenliğinde çekilen ve türkiye'nin ilk renkli filmi olma özelliğini taşıyan film.

liseler arası bilgi yarışmalarının en gözde genel kültür sorularından birinin cevabı.

tarihteki ilk renkli filmimiz olma özelliği dışında bi moka benzemeyen film. zaten o dönemin en iyi yönetmeni olan muhsin ertuğrul da bu film yüzünden epeyce tepki almış, kariyeri tehlikeye girmiş, film yumurta yağmuruna tutulmuştu.

Zamaninda renkli film halk tarafindan ugursuz sayildigi icin bu film beklenen ilgiyi görmemistir.

1951de muhsin ertuğtul devlet tiyatroları genel müdürlüğünden ayrılır ve istanbulda küçük sahneyi kurar. o günlerde bir bakıma sinemadan kesinlikle çekilmesine yol açacak ilk renkli filmini yönetir. filmi muhsin ertuğrulun sadık görüntü yönetmeni cezmi ar çeker. çekimleri istanbul, bursa ve ıspartada, laboratuar ve kopya baskı işlemleri almanyada bavaria stüdyolarında, dublaj ve seslendirme işlemleri de istanbul ipek film stüdyolarında yapılır. oyuncular yine küçük sahnenin oyuncularıdır.

melodramatik bir öykü anlatmaktadır. dönemine göre oldukça pahalıya mal olan film, ıspartada halı dokuma tezgahında çalışan, patronun oğlu tarafından iğfal edilen, kurtuluşu istanbulda arayan ve gittiği her yerde erkeklerin ilgisini çeken gülün öyküsünü anlatır. gül, filmin sonunda insanlardan kaçarken bursaya gelir ve gerçek aşkı dağ başında yaşayan bir adamda bulur. hikayesi gereği film aynı zamanda ilk işçi filmlerindendir.

muhsin ertuğrulun kimilerine göre bir bölümü agah hün tarafından çekilmiş bu ilk renkli filmi eskimiş bir yönetmenin tiyatrodan kopamayan ve çağdaş sinema anlatımına uymayan bir ürünüdür. ve bu filmle birlikte muhsin ertuğrul sinemadan çekilir.

halıcı kız filmi türk sinemasında çekilen ilk renkli uzun metrajlı filmlerden biridir. türk sinema tarihinde renkli çekilen filmler kısa metraj konulu ya da tanıtım - reklam filmlerinin yapımında kullanıldı. 1950 1951 yıllarındaki bu dönemde muhsin ertuğrulun yönettiği, yapı ve kredi bankası doğan kardeş yayınlarının yapımcılığını yaptığı evli mi bekar mı? yönetmenliğini ali ipar, görüntü yönetmenliğini ilhan g arakonun yaptığı bir şehrin hikayesi ve yapımcılığını denizcilik bankasının üstlendiği, ali ipar ve ilhan g arakon tarafından gerçekleştirilen honeymoon, renkli çekildiği tespit edilen ilk filmlerdir. bu filmler kısa metrajlı tanıtım - reklam filmleridir.

1952de çekimine başlanan yapımcı ve yönetmenliğini ali iparın görüntü yönetmenliğini ilhan g arakonun yaptığı salgın filminden sonra çekimine başlanan halıcı kız teknik işlemleri daha önce tamamlanarak 1953 yılında gösterime girdi. salgın filmi 16mm renkli reversal film üzerine pozlanırken halıcı kız için 35mm renkli negatif kullanılmıştır.

1953 yılında atlas sinemasında ilk gösterimi yapılan halıcı kız filminin galası sırasında seyirci tarafından yuhalanır, film eleştirmenleri tarafından yerden yere vurulur. bu başarısızlık hem dışarıdaki sermayenin sinemamıza yönlenmesini engeller hem de yeni bir renkli film çekilmesi için 12 yıl beklenmesine neden olur. aldığı ağır eleştirilirden sonra halıcı kız yeniden montajlanarak kısaltılır. yeniden montajlanmasına rağmen film tekrar seri gösterime girmez. bu yüzden halıcı kız çok az kişi tarafından izlenebilmiş, sinema tarihçileri, araştırmacılar, akademisyenler ve izleyiceler tarafından merak konusu olarak kalmıştır.

yapı kredinin halıcı kızı restore ettirmesi üzerine yetkili özalp birolun söyledikleri...

"halıcı kız filmini restore ettirmemizin başlıca nedeni, yapı kredinin, kaybolan değerlerimize sahip çıkma felsefesi yanında, kurum olarak sosyal sorumluluk çerçevesinde, arşivimizde bulunan böylesine değerli bir kaynağı çağdaş bir mecraya aktararak gelecek kuşakların da bu kayanktan yararlanmasını sağlamaktı. ayrıca sinema, bizim kültür sanat eksenimizde yeri olan ve rahmetli kazım taşkent döneminden günümüze değin değişik şekillerde destek verdiğimiz bir sanat dalı..."

jenerik bilgileri :

yapım yılı : 1952
yapımcı : doğan kardeş
yönetmen : muhsin ertuğrul
hikaye : vedat nedim tör
senaryo : Mebrure Sami Alevok
müzik : hasan ferit alnat
dekor : kurt halleger
kamera : cezmi ar
oyuncular : heyecan başaran, Sadri Alışık, Münir Özkul, Şükran Güngör, Suna Pekuysal, Asuman Karad, Altan Karındaş, Agah Hün, Müfid Kiper, Kamran Yüce, Handan Uran, Mehdi Yeşildeniz, ibrahim Delideniz, Neriman Esen, Suad Taner, Ertuğrul Bildağ, Kemal Tözem

GENEL KÜLTÜR BiLGiSi DAHiLiNDE OLMASI GEREKEN iLK RENKLi TÜRKiYE FiLMi.

altyazı dergisinin iddasına göre renkli çekilmiş ilk türk filmi halıcı kız değil ali ipar`ın yönettiği salgın isimli filmmiş. salgın ın çekimleri halıcı kız dan tam bir yıl önce başlanmasına rağmen maddi sorunlar nedeniyle filmin montaj aşaması gecikince doğal olarak halıcı kızdan tam sekiz ay sonra gösterime girmiş. kısaca türk sinemasının ilk renkli filmi salgındır.

beşinci nesil yazar. koştursun efenim sözlükte. *