haldi

haldililerin en büyük tanrısıdır.

haldiler yani urartular çok tanrılı inanca sahiptiler. tanrılarının en büyüğü haldi (xaldi) adını taşıyordu. -kürtçe'deki tanrının huda (xuda) ile olan benzerliği gözardı edilmemelidir.-
ikinci en büyük tanrıları ise fırtına tanrısı olan teşuba idi. ( hurri ve hititler'de ise teşub'tu.) -van gölü çevresindeki kürtler arasında teşiba sözcüğü bugün de hortum yapan rüzgar ya da kasırga anlamında kullanılmaktadır.-
güneşi temsil eden tanrıçaları ise ardini adını taşıyordu. -kurmanci'nin bazı şivelerinde ar ateş,tin ise bir nesnenin yaydığı güçlü sıcaklık anlamına gelmektedir.-

teişeba ve şivini ile önemli urartu tanrılarından, aslan üzerinde ayakta durur vaziyette resmedilmiş haldi'nin aynı zamanda savaşta ordunun başında bulunduğuna inanılıyordu. tapınaklarda savaş tanrısı haldi'ye sunulmuş ok, yay, mızrak gibi silahların bulunması tesadüf değil. zafer kazanmış krallar hayrına anıt diktirmekten geri durmazlardı. türkiye'de van meherkapı ve kuzey ırak'ta geçtiğimiz yıllarda keşfedilen tapınak haldi adınadır. meherkapı yazıtında "sarduri oğlu işpuini, oğlu menua tanrı haldi için bu kapıyı yaptırdılar" yazar.

Bu arkadaş urartulu kardeşlerimizin baştanrısı imiş.Tanrı sıralamasında teişiba daha sonra da güneş tanrısı şivini gelir imiş.

urartuların baş tanrılarından birisidir. meher kapı'da haldi'ye sunulan adaklardan bahsetmişlerdir, yapılan ayinlerden birisi de silah sunumuydu, ayinlerde haldi'ye silahlar sunulur ardından da bu silahlar mağara duvalarına asılırdı, ardından da bazı hayvanlar adak olarak haldi'ye kurban edilirdi.

urartuların 79 tanrısı arasında baş tanrıdır.

urartuluların savaşlarda en önde savaştığına inandıkları en büyük tanrısı.

urartu savaş tanrısı.