gitarda sap ayarı

sap ayarı kesinlikle gitardaki en önemli ayardır. ne kadar iyi çalarsanız çalın ölçümle yapıldığı için, bizzat kendinizin yapmamasını tavsiye ederim.

gitarı alıp luthier ın yolunu tutmakta fayda var.

ama zor durumda olanlar için nasıl yapılması gerektiğini paylaşmaya çalışacağım.

gitarın klavyesinin içinde bir demir boru vardır. altıgen bir çaptadır. hemen klavyenin başlangıcından bitişine kadar boyu vardır. adına truss rod diyoruz.

truss rod gitar klavyesinin düzgünlüğünü, yamukluğunu, perdeler ile teller arasındaki boşluğu editlemek için vardır.

baktınız gitarınız boktan sesler veriyor. hemen bir luthier ın yolunu tutuyorsunuz.

yok ben gidemem derseniz yazıyı okumaya devam ediyoruz. önce entonasyon başlığındaki 2.entry yi okuyup anlıyorsunuz, sonra işlemlere geçiyorsunuz. entonasyon ayarı da kar etmediyse, ya da yapılmıyorsa 4 numara bir alyan tedarik ediyorsunuz.

şimdi gitarda olması gereken standart tel yüksekliği şu şekildedir.

üstten ilk üç tel 4 mm., alttan 3 tel ise 3.5 mm. olmalıdır. bu ölçümü standart bir şekilde sağlamak için gitarı düz tutuyoruz tek gözümüzü kapatarak klavyeye yanından bakıyoruz. ortası içe doğru girik üstleri öne doğru eğik görebilirsiniz.

4 numara alyanı truss rod un içine sokarak, eğer gitar klavyesi çok geriye doğru yatmışsa çoooook nazik bir şekilde sola doğru yavaş yavaş çeviriyoruz. eğer klavye önde ise sağa doğru yine çok nazik bir şekilde truss rod u çeviriyoruz.

her bir çevirme işleminden sonra gitarı, takbiren en az 10 dakika klavyenin şekil alması için dinlendiriyoruz.

bu işlem gitarın sapını dümdüz görene kadar devam edecek. tel yüksekliğini tekrar ölçün hala teller yüksek veyahult alçak ise 1,5 numara alyan ile, saddle ların üzerindeki ufak vidaları aşşağı ve yukarı doğru gevşeterek, telinizin yükseklik ve alçaklık ayarlamalarını yapabilirsiniz.

çok önemli not:

yineliyorum ki sap ayarı çok hassas bir konudur ve mutlaka bilen birisi tarafından yapılmalıdır. truss rod un kırılma ihtimali mevcuttur. kırıldığı zaman ses çıkartmaz, hiç bir şeyin farkına varmazsınız. ancak bomboş döner ve bu durumda da gitarı süs olarak kullanmıyorsanız çöpe atmak durumunda kalırsınız.

sıksanız da gevşetseniz de truss rod kırılabilir. aman diyeyim.

(bkz: entonasyon ayarı)

sap ayarından önce entonasyon ayarı yapılmasını tavsiye ediyorum.

kendiniz yapmayın yoksa gitarı daha çok bozabilirsiniz. 50 lira gibi bir ücret karşılığı "tellerin değiştirilmeside dahil" bu ayarı gidip usta kişilere yaptırmanızı tavsiye ederim. gitarı bırakın 2 saat sonra gidin alın...

bir hafta kadar önce 25 lira karşılığı yaptırdığım ayardır.

Her gitaristin bilmesi gereken elzem konulardandır. Hususları en kapsamlı bir şekilde dan erlewine'ın guitar player repair guide adlı kitabında (özellikle 2. veya 3. basım olsun) irdelenmiştir. Gitarı ile ciddi ciddi ilgilenenler için başucu kitabıdır aynı zamanda.

Genel anlamda daha önce de belirtildiği gibi sapın içbükey ve dışbükeyliğini ayarlama, kontrollü relief verme gibi adımlardan oluşur. Sapın dönmesi (twisting) durumlarında hiçbir işe yaramaz zira sapın bir kısmı içbükey, bir kısmı dışbükey olarak hareket eder, başka bir terimle çalışır. Sapın sadece truss rod ayarıyla toparlanıp toparlanmayacağını analiz etmenin en temel yolu ise sapı gözlemektir. Her iki uçtan, her iki kısım için de yapılır.

Önemli bir konudur. Ancak truss rod kırıldı diye gitarı çöpe atmak saçma bir iştir. Çok mu zenginsin gitarı çöpe atıyorsun, git bir luthiere yeni bir sap yaptır çalmaya devam et.

Eğer benim gibi gitara 12 numara telli sap ayari yapilmamis ve bu nedenle hayvan gibi tel yuksekligi olan bir akustikle baslarsaniz rezil olursunuz. Sap ayarini yaklasik 2 ay sonra yaptirdim ve suana kadar yaptirmadigima cok pisman oldum.
Tanim: gitar alindiginda ilk yapilmasi gereken faaliyet.

Elektro gitar kullanıyorsanız 7. perdenin klavyeden yüksekliğini kumpas yardımıyla ölçüp gitarın arkasında bulunan eşik girişine alyanını takıp hafifçe sıkarak yapabilirsiniz.

Klasik gitar kullanıyorsanız sap ayarı yapabileceğiniz bir düzenek olmadığı için eşik ve köprüyü zımparalayarak yapabilirsiniz.

Perdesiz gitar kullanıyorsanız atonal sesler aldığınız klavye aralığını en ince zımparayla pürüzsüz hale ve klavyenin diğer bölümleriyle aynı hizaya getirebilirsiniz.

Tanım: Gitar üzerinde atonal kalan azınlık bölümün her gitar için kendi metodlarıyla tonal hale getirilmesi.