düzyazı

doğru yazımı bitişik olan kelime. Anlamı:

"Şiir olmayan söz ve yazı, nesir, mensur, inşa."*
"Koşuk olmayan yazı, nesir, mensur. " *
Gurbet şairi ve zamanın TDK terim kolu başkanı Kemalettin Kamu'nun yadigarıdır. Şöyle ki:

Nurullah Ataç'ın aktardığına göre Kemalettin Kamu* ile ölümünden bir süre önce görüşüyorlar. Kemalettin Kamu nesir kelimesi için düzyazı karşılığını bulmuş. Fakat Nurullah Ataç Düzyazıyı beğenmemiş. Ona göre düzsöz olmalıymış. Araları limoni oluyor.

--spoiler--
Ataç son görüşmelerinde edebiyat terimleriyle ilgili bir tartışmadan da söz eder. Günümüzde hemen hemen nesrin yerine geçmişe benzeyen "düzyazı"nın da Kemalettin Kamu'ya ait olduğu bu hatıradan anlaşılmaktadır. Ataç şöyle anlatıyor bu son görüşmelerini:

"Son görüşmemizde idi: "Ben şimdi Dil Kurumunda yazın terimlerine çalışıyorum, gel, sen de bir gör" dedi. "Nesir" karşılığı ne bulduğunu sordum: "Düzyazı" diyormuş, ben beğenmediğimi, neden beğenmediğimi anlattım; "Düzsöz bence daha uygun olur" dedim, yeri değilken orada tartışmağa başladık. Ben:

"Sizin Dil Kurumunda yaptığınız doğru değildir, birtakım yabancı sözlere karşılık arıyorsunuz; ancak onları birer yazıda kullanacağınıza, öyle yaymağa çalışacağınıza sözlük yapmağa kalkıyorsunuz. Tilcikler (kelimeler) sözlüklerde ölüdür, yazılarda dirilir" gibi sözler söyledim. O, Dil Kurumunun görüşünü, yaptıklarını savundu, belki daha çok uzayacaktı, ben kısa kestim. Birlikte çıktık oradan; ayrılmazdan önce aramızda demin anlattığım konuşma geçti: onun bir yerde, benim de başka bir yerde işimiz vardı, ayrıldık, en sevdiğim gonüldeşlerimden birini son görüşümmüş. Yazın terimlerini daha görmedim, içlerinde iyileri, çok iyileri vardır, Kemalettin'in beğenisine (zevkine) inanırdım, onlar bize kutsal bir armağan diye kaldı, onları yaymağa çalışmak artık bizlere, arkadaşlarına düşer."
--spoiler--

Prof. Dr. iNCi ENGiNÜN
Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi,
Aralık 2001, S. 740-758

http://www.tdk.org.tr/ima...s600/600_14_I_ENGINUN.pdf

Eş anlamı nesirdir.