başkurtlar

görsel
Başkurtlar, Güney ve Orta Ural bölgesinde tarihsel olarak yerleşmiş bir Türk halkıdır. Günümüzde nüfuslarının büyük bölümü Rusya Federasyonu içindeki Başkurdistan'da yaşamaktadır. Dil, folklor ve tarih bakımından idil-Ural Türk dünyasının önemli topluluklarından biri olarak kabul edilir.

Araştırmalar ve tarihî kaynaklar, Başkurtların özellikle Kıpçak Türkleri ile güçlü bağlara sahip olduğunu göstermektedir. Orta Çağ islam coğrafyacıları ve Türk kaynaklarında Başkurtlardan söz edilir; ayrıca 10. yüzyılda ibn Fadlan, Başkurtlar hakkında önemli bilgiler kaydetmiştir.

Başkurtların ana dili olan Başkurtça, Türk dillerinin Kıpçak koluna mensuptur ve özellikle Tatarcaya yakın özellikler taşır. Halk kültüründe destanlar, sözlü gelenekler, atçılık, müzik ve arıcılık önemli yer tutar. Kuray adı verilen nefesli çalgı, Başkurt kültürünün en tanınan sembollerinden biridir.

Başkurtlar, 13. yüzyılda Moğol istilaları sonrasında Altın Orda Devleti egemenliği altında yaşamış ve islamiyet'in yayılışı özellikle 14. yüzyılda hız kazanmıştır. Daha sonra Rus hâkimiyetine giren Başkurtlar, 17. ve 18. yüzyıllarda çeşitli ayaklanmalar gerçekleştirmiştir. 1919 yılında ise Başkurt özerk yönetimi oluşturulmuştur.

Rusya'ya bağlı olan Başkurtistan özerk cumhuriyetinde yaşayan, toplam nüfusu iki milyon kadar olan ve başkurtça konuşan Türk halklarıdır.