amigdala

bir nevi öfke merkezi*.

davranış bilimleri dersinde geçen bir terim. tıp tarihi hocamız ciddi ciddi 'benim amigdalam mı yoksa dedemin amigdalası mı daha büyük' diye sormuştu hatta.

patlamaması için 8 sn. kadar saymak gerekliymiş.

limbik sistemin temporal bölgesinde yer alan ileri derecede özelleşmiş bir nükleustur. bu nükleusun elektriksel olarak uyarılması, hipotalamusun uyarılmasına benzer tepkimelere, tüm otonomik, endokrin, ve somatik reaksiyonlara neden olur.

limbik halkanın altında, beyin sapının üzerinde yer alan ve birbiriyle bağlantılı yapılardan oluşan badem şeklinde bir kütledir.

duygusal bir repertuvar gibidir, yaşadığımız geçmiş olayları bugünkilerle karşılaştırır ve aynıymış gibi algılayıp fevri davranışlara yol açar

basit ifadeyle beyindeki endişe ve korkunun kaynağı olan kısım.
örnek vererek açıklayalım;tüm hayvanlar amigdala sayesinde doğal düşmanlarına karşı tehlike anında korku mekanizmasını harekete geçirerek motor işlevlerini yerine getirirler.amigdalası alınmış bir maymunun kalıtımsal olarak korkması gerektiği yılandan ürkmediği ve onu bir tehlike olarak görmediği deneylerle ispatlanmıştır.yani amigdalamız olmadan yaşayabilmemiz söz konusu olsa bile tehlikelere karşı mantıklı ve süreklilik arzeden bir otokontrol mekanizması kurulamaz.bir nevi korku çipi de denilebilir.gereklidir.*

sağı solu, kıçı başı ayrı işlere bakar. sadece korku, duygu değil cinselliğin düzenlenmesinde de pay sahibidir.

kaygı duygusunu kontrol eder.
öğrenilmiş korku, klasik koşullanma burda gerçekleşir.
duygusal muhakeme yapmamızı, çevremizdeki duygusal ipuçlarını algılamamızı sağlar.

kaygı bozukluklarının çoğu ya amigdaladaki bir işlev bozukluğundan(aşırı çalışmasından) kaynaklanır ya da amigdalada bir işlev bozukluğuna neden olur.

amigdalada gerçekleşen bir hasar durumunda;
daha önce koşullandığımız korkulara eski tepkilerimizi veremeyiz
koşullanma gerçekleşemez,
duygusal içerikteki uyarıcıları anlamada güçlük yaşanır,
duyguların yaşanması/hissedilmesi engellenmez ancak hafif duyguların hissedilmesi engellenir.

Amigdalada CCK nöromodülatörü ve gaba nörotransmiteri bulunur. CCK aktivitesini artırıp gaba aktivitesini düşürürseniz kişide panik ataklara neden olabiliriniz.

(bkz: amidala)*

Amigdala insanlarda limbik halkanın altında, beyin sapının üzerinde bulunan ve birbirleri ile bağlantılı yapılardan oluşan badem şeklinde bir kütledir. Sağ ve sol olmak üzere iki lobtan oluşmuştur. Evrimsel yakın akrabamız olan maymunlara oranla daha büyük bir amigdalaya sahibiz.bir insanı tanıyıp tanımadığınıza hipokampüs karar verirken,o insandan hoşlanıp hoşlanmadığınızı amigdala ile hatırlarsınız.

Amigdalanın beynimizdeki ana fonksiyonunu keşfeden ve bu güne kadar üzerinde bir çok deney yapmış Nörolog Joseph LeDoux bize bu konuda ışık tutmaktadır. Yaptığı deneylerden biri amigdalanın beyin üzerindeki etkisini keserek beynin diğer kısımlarından ayırmasıdır.

Amigdalası alınmak zorunda kalan genç bir insanın yaşamı keskin bir değişime girmiş, olayların duygusal anlamını değerlendirmekte bir yetersizlik, bir anlamda duygusal bir körlük oluşmuştu. insanlarla iç içe yaşamayı seven, çok iyi konuşabilen bir yapıya sahip iken, yakın arkadaşlarına karşı kayıtsız hatta anne ve babasını tanıyamaz bir halde, herkesten uzak yapayalnız yaşamayı tercih etmişti. Bu kayıtsızlığına karşı yakınlarının çektiği acılara bile duyarsız kalmıştır. Hissetmeyi hatta hissettiklerini hissetmeyi unutmuş gibiydi. Tüm tutkuların, korkuların,üzüntülerin yerini büyük ; bir sessizlik ve duygusuzluk almıştı. ağlamayı bile unutmuştu.

daha ayrıntılı bilgi edinmek isteyenler için;

http://www.psikologum.com/editor.asp?aid=161

bu aralar dılıme dolan sinirimi belli eden kelıme nerden nasıl dolandı bılmıyorum.*

sinirlenme, korku, endişe gibi durumlarda alarma geçen ilkel beyincik. ilk insanda sadece amigdala varmış sonralarda bu beyin düşünme gücüyle büyümüş. yaşanılan kötü bir olayda amigdala ya kaç ya savaş mantığıyla vücuda sinyalleri gönderir, tüm vücuttaki kan sadece ellere ve ayaklara toplanırmış. onun nedeni de; kaçmak için ayaklara, savaşmak içinde ellere güç vermesi için. ancak amigdalanın verdiği kararlar herzaman akılcı kararlar olmadığından korteks ve neokorteksi devreden çıkarmamak en mantıklısı olacaktır.

latince badem çekirdeği anlamına gelen amigdala, beynin korku, savaşma ve kaçma tepkilerini yöneten kısmıdır.

düzgün çalışmadığında odanın diğer köşesindeki saâtin uykunuzu piç etmesine neden olabilen yavşak.

bademcik'tir türkçe'si.

çanakkale savaşında 250 kglık topun kaldırılabilmesinin sebebi, bilimsel açıklamayla. aynı şey bir annenin arabayı kaldırıp çocuğunu kurtarmasında da görülür.

cinnet geçirmemizi, öfkeyle kendimizi kaybetmemizi sağlayan kısımdır. peki ne yararı var bu badem biçimli beyin bölümünün diyeceksiniz. (veya bu sorunun daha kısa versiyonu olan ''eeee?'' )

amigdala şu işe yarar, diyelimki ormada gidiyoruz ve önümüze bir ayı çıktı bize saldıracak bu durumda amigdala devreye giriyor ve beynimizdeki mantık, düşünme bölgelerine giden elektriği kesip bu akımları kas gücü ve refleksimizi sağlayan bölümlere gönderir. iyi ki de bunu yapar, çünkü ayı karşısında mantık yürütmenin veya ayının o an ki ruh durumunu analiz etmeye çalışmanın bize bir yararı yoktur. bize düşen tabanları yağlamaktır.

böylece insan bilinçsizleşmiş bir kas ve refleks yığını haline getirilir, kas gücümüz normalde olduğundan katbekat artar, kanımıza boca edilmiş adrenalin sayesinde 1 metre sıçrayabiliyorsak artık 2 metre sıçrayabilmekteyizdir ve reflekslerimiz van der saar'ı kıskandıracak derecede gelişmiştir. ayı da şaşırmıştır bu halimize, sonunda peşimizi bırakmak zorunda kalır.

işte bu geçici mantık kaybı cinnet geçirmiş kişilerin kendilerine geldikten sonra ne yaptığımı hatırlayamıyorum demelerinin açıklamasıdır.

Peki bu amigdala dediğimiz beyin bölümü, beynimizin NERESiNDE bulunur? Elinizi kulağınızın üstüne götürün; tam kulak üstünden kafatasınıza dokunun; bademsi bir çıkıntı hissediyor musunuz? işte amigdalanız, o dur ve beynin iki tarafında bulunur.

birey yaşantısı için, bulunmaz eşikte önem arz etmektedir. amigdala'sı olmayan(az da olsa bu söz konusudur) insanlar, korku merkezleri bulunmadığından, kendilerini saracak tehlike çemberine koşulsuz ve cesurca atılırlar. ancak, korkunun beraberinde getirdiği temkinli atmosfer, amigdala olmaksızın dağılacağından, ciddi problemler baş gösterebilecektir.

amigdala beyinin korku bölümüdür. nickimdeki durum söz konusu olduğunda *braveheart olup çıkı verirsiniz. kalsiyum bağlamasıda çaydanlığın kireç tutması gibi olmamaktadır

korku ve ofke aninda ani tepkiler veriyorsaniz bilinki amigdalanizin kontrolu altindasiniz. dini terminolojide seytan adi altinda anlatilan bolumdur. hareketlerinizi ilk anda kontrol eder.eger o an olayin disina cikip seyr edebilirseniz ancak etkisini bitirebilirsiniz ..

(bkz: beyincik bademciği)

beyindeki dürtü merkezinin kontrol noktasıdır.
insan davranışları ile alakal ıbir çok dürtü bu mecrada sabittir.

amigdala; insanı rezil de eder vezir de... heybetli bir adamın minik bir böcek karşısında korkuyla rezil olmasının sebebi de amigdaladır, bir tehlike karşında insanı tehlikeden kurtaranda... ama çoğunlukla sahibini korumaya çalışırken felaketlere yol açar. herşeyi depolar, izlediğiniz bir filmden bile dersler çıkarıp hayatınıza uygulamaya kalkar. doğruyla yanlışı ayırt edemez, beyinsiz bir korumaya benzetilebilir zannımca. *

selda terek isimli bir bayanın çok etkileyici romanının adıdır.

hayatta kalma dürtülerini çok hızlı bir şekilde gerçekleştirmemize yarayan, beynin çok önemli bir bölümüdür. amigdala olmasaydı kimse neye ne tepki vereceğini bilemez, üstüne süren bir aracın önünde manda gibi kalır ya da kendisini bıçaklamak isteyen birine karşı vermesi gereken tepkiyi hızlıca veremez, kendini savunmaya çalışamazdı.

edit: yazım hatası düzeltildi