american graffiti

50'ler ve erken 60'larin amerikan gencliginin populer faaliyeti otomobil cruising kulturunun guney california rotasında dönen, bir anlamda 60'larda alabora olan amerikan toplumunun bu donusumden onceki masum halini yansitan genclik filmi.
film boyunca wolfman jack isimli bir radyo karakterinin radyo programi calar arka planda. sahneler bu programda calan sarkilarin sozleriyle paraleldir. *

(bkz: Physical Graffiti)
(bkz: led zeppelin)

(bkz: Pornograffitti)
(bkz: extreme)

California. 1962 yazının sonlarına doğru bir gece. Üniversiteye gitmeye hazırlanan dört genç. Hepsinin farklı umutları, beklentileri, tutkuları vardır. bu uzun yaz gecesinde masum, çocuksu bir dönemi geride bırakacaklardır. Sonrasında herkes kendi yoluna gidecektir. O zaman bu gecenin tadını çıkarmalı, eğlenmeli, çılgınlıklar yapmalı, unutulmaz aşklar yaşamalıdır. Ve bunların hepsi bir geceye sığmalıdır. Bütün bunlar olurken filmin harika bir soundtrack albümünü oluşturacak dönem şarkıları arka arkaya çalmaktadır ki bunlar sırasıyla: "at the hop - Flash Cadillac", "A thousand miles away - The Heartbeats", "Barbara Ann - The Regents", "Fannie Mae - Buster Brown", Gee - The Crows", "Heart and Soul - The Cleftones", "I only have eyes for you - The Flamingos", "Party Doll - Buddy knox", "Peppermint Twist - Joey Dee & The Starliters", "See you in september - The Tempos", "Who do Fools Fall in Love - The Teenagers", "Ya ya - lee Dorsey", "Chantilly Lace - The Big Bopper", "She's So Fine - Flash Cadillac", "the Great Pretender - The Platters", "Louie Louie - Flash Cadillac", "little Darlin - The Diamonds", "Almost Grown - Chuck Berry", "Book of Love - The Monotones", "Goodnite, Sweatheart, Goodnite - The Spaniels" , Ain't That a shame - Fats Domino", "(He's) The Great Imposter - The Fleetwoods", "Love Potion No:9 - The Clovers", "You're Sixteen - Johnny Burnette", "Maybe Baby - Buddy Holly", "(We're Gonna) Rock around the clock - Bill Haley & His comets", "All Summer Long - The Beach Boys", "Get a Job - The Silhouettes", "To the aisle - The Five Satins", "Crying in the Chapel - Sonny Till & The Orioles", Do you wanna Dance - Bobby Freeman", "Green Onions - Booker T. & the m.G.s", "Runaway - Del Shannon", "Teen Angel - Mark Dinning", "Since I don't have you - The Skyliners", "Come go with me - The Del Vikings", "sixteen Candles - The Crests", "Only You - The Platters", "Smoke gets in your eyes - The Platters", "The Stroll - The Diamonds", "Johnny B. Goode - Chuck Berry", "That'll be the day - Buddy Holly", "Surfin' Safari - The Beach Boys"... Bütün bu şarkıların bir filmde çalındığına inanmak zor ama kiminde ufak parçacıklar halinde de olsa çalınıyor.

Bununla birlikte film aynı zamanda bu filmden dört yıl sonra "Star Wars" ı yönetecek olan George Lucas'ın da ilk filmlerinden diyebiliriz. Lucas, 1979 yılında "More American Graffiti" diye devamı niteliğinde bir senaryo daha yazdıysa da bu filmi Bill L. Norton yönetti. O zamana dek şöhreti yakalayanlar kadroda yer almasa bile ilk filmden pek çok oyuncu ikinci filmde de rol aldı. O zamana dek figüran rollerde ya da TV için yapılan dizilerde ve filmlerde rol alan Richard Dreyfuss bunlardan biriydi. Bu filmden 2 yıl sonra "Jaws" ta yer aldı ve sonra da bütün dünya onu tanıdı. Bu filmle birlikte şöhret basamaklarından tırmanmaya başlayan bir diğer oyuncu da Harrison Ford oldu. Başrollerden birinde olmamasına rağmen Lucas ile kurduğu ilişki sayesinde Star Wars'ta Han Solo olarak kendine rol buldu. Bir başka ilginç isimde oyunculuğundan çok yönetmenliği ile tanınmış, 2009 Oscar ödüllerinde en iyi yönetmen ödülüne "Frost / Nixon" filmiyle aday olmuş, aynı ödülü "A Beautiful Mind- Akıl Oyunları" ile de kazanmış ve "The Da vinci Code- Da Vinci Şifresi", "Angels & Demons- melekler ve Şeytanlar", "The Cinderella Man", "EdTV", "Apollo 13" gibi gişe yapmış filmleri yönetmiş olan Ron howard'ın bu filmin oyuncu kadrosunda yer alması.

American Graffiti, 1974 Oscar Ödüllerinde en iyi yardımcı kadın oyuncu, En iyi yönetmen, En iyi Film de dahil olmak üzere 5 dalda aday oldu. Hiç birini kazanamadı. Ama pek çok ödül kazandı, daha çoğuna da aday oldu. kısacası ülkemizde "Gençlik Heyecanları" olarak gösterilmiş olan bu film bir kült haline dönüşmüş durumda.

Yönetmen : George Lucas
Senaryo : George Lucas, Gloria Katz,Willard Huyck
Yapım : Francis Ford Coppola
Oyuncular : Richard Dreyfuss, Ron Howard, Paul Le Mat, Cindy Williams, Bo Hopkins, Harrison Ford, Kathleen Quinlan

1973 ABD Yapımı, 109 dakika.

george lucas’ ın star wars öncesi çektiği, 68 sonrası amerikan gençliğinin amaçsız akışını anlatmaya çabalayan 1973 yapımı film. daimi eşlikçileri coppola ve spielberg’ in desteğini arkasına alan bu ilk filminde lucas, amerikan gençliğinin genel başıboşluğunu ve sığlığını egzoz sesleri eşliğinde ve uzun bir geceye sığdırarak anlatıyor. insan ilişkileri ve diyalog odaklı biçemi ile ilk filmi olduğundan düşük bütçeyle işi kotaran lucas daha sonra insani temalarla paranın amına koyamayacağını fark edip eksen kayması yaşıyor.

---olası spoiler ibaresi---

hollywood’ un ayılıp bayıldığı, benimse mahallenin pis üçlüsü olarak gördüğüm spielberg-lucas-coppola üçgeni bu film ile endüstriyel sinemanın koçanını yırtıyor. sonrasında gelsin sold out galaksik varyete şovları…

hepsi bir yana düşük bütçeli bir ilk girişim ve belki bir anlamda b movie sayılabilecek, amerikan gençliğinin hobo/hippie, beat kuşağı (manifesto niteliğindeki howl elbet) ve post 68 travması ile amaçsız, apolitik ve hedonist boşluğunu paket veri şeklinde anlatma amacı güdülmüş. tabi bunu anlarım da kendinden neredeyse 20 yıl önce aynı konuyu çok daha başarılı işleyen arketipi ‘rebel without a cause’ ile yine çok daha başarılı ve sadece 2 yıl önce bogdanovich’ in çektiği (her ne hikmetse bir de çok para kazandıran!) sintipi ‘the last picture show’ dururken bu film ancak replika mahiyetinde durur. pop corn ile izlenir ama bak!

---olası spoiler ibaresi bitti---

sinonimleri için (bkz: east of eden)
(bkz: the last picture show)

50lerin amerikasını müziklerini, danslarını, kıyafetlerini, caddelerde arabalarla gezmek diyeceğim * bunlara hevesiniz varsa, görünce mutlu oluyorsanız izlemeniz gereken film. takipçisi olanlar için harrison ford abimizin gençliğini de görmüş olursunuz. bir de ron howard.

60'lı yılların amerikan gençliğini anlatan 1973 yapımı george lucas filmi.