rıza tevfik bölükbaşı

orhan karaveli'nin ali kemal adlı kitabından :

ve birkaç satır da, ülkemizin kendi kendisine verdiği sıfatla tek (?) filozofu rıza tevfik'ten. alemdar gazetesinin 11 temmuz 1920 tarihli sayısında yayımlanan ve pek bilinmeyen bu yazısında tıp doktoru rıza tevfik, bütün benzerlerini geride bırakan bir teşhis (!) ile mustafa kemal'i profosör lombroso'nun siyasi mecnunları (delileri, çıldırmışları) arasına koymaktadır. hukuka ilgi duyanlar bilirler. italyan krimonoloji uzmanı profosör cesare lombroso suçların hukuksal yanından çok suçlulara ilişkin incelemelere ağırlık veren bir bilim adamıydı. ona göre kimi bireyler doğuştan suçlu olurlar ve bunu kanıtlayan fiziksel özellikler taşırlardı. daha da basite indirgemek gerekirse, suçlu bireyler suratlarından belli olurdu. bunlar insan evriminin ilkel bir evresine aittiler ve onlara bunu bilerek yaklaşmak gerekirdi. açıkçası tipleri bozuktu ve tehlikeli idiler. işte rıza tevfik'e göre mustafa kemal paşa bir lombroso örneğiydi. kendisinin de kul cinsi diye nitelediği " ... para ile alınıp satılan çerkes, habeş ve zenci kızları gibi " bir çerkes kızından doğduğunu unutup ırkçılık yapmaktaydı. niyeti acaba mustafa kemal'in türklüğüne gölge düşürmek miydi ? bahsedilen yazıdan bazı alıntılar :
" anadolunun çete reisleri ile yakınları arasında acaba kaç tane hakiki türk gösterilebilir ? ... bu adamlar anadolu'da önceden beri kaçakçılık gibi gayrı meşru işler yaparak, yol kesip köy basarak yaşarlar. kuvayı milliye'nin bütün marifeti bu kötü kişileri hapishanelerden seçmiş ve onlarla amaçlarını birleştirmiş olmasıdır. gerçek bu iken kuvayı milliye'yi türk milletinin bağrından çıkmış bir iyilik haykırışı gibi göstermek şarlatanlığın son derecesidir. ... mustafa kemal tarihte elbette bir isim bırakacak. fakat bu, profosör lombroso2nun inceleyip araştırdığı siyasal mecnunlar arasında bir isim olacaktır. "

sayfa 77, 78.