iban

1 Ocak 2010 tarihinden itibaren EFT, havale, virman gibi para transferlerinde
kullanımı zorunlu olacaktır.

IBAN, bankalardaki mevcut müşteri hesaplarının yerine kullanılacak olan ve para transferlerinin hızlı, hatasız ve az maliyetle gerçekleştirilmesi amacıyla belirli bir standarda göre oluşturulan uluslararası banka hesap numarasıdır.

IBAN'a ilişkin söz konusu standarda göre, ülke genelinde standart uzunlukta ve yapıda bir banka müşteri hesap numarası oluşturulması gerekmektedir. Her ülkenin IBAN numarası uzunluğu farklı ancak en fazla 34 karakterden oluşmaktadır. Bugün Avrupa Birliği ülkelerinin yanı sıra bir çok ülkede de IBAN kullanılmaktadır.

Türkiye'de IBAN Standardı

IBAN uygulamasına geçen ülkelerde banka hesap numaralarının her biri için hesap sahiplerine bir IBAN numarası verilir. Her ülke için belirli bir biçimi ve standardı bulunan IBANın içinde özel bir şifreleme algoritması ile elde edilen iki basamaklı kontrol rakamı bulunmaktadır. Bir başka ülkeye ya da yurtiçinde başka bir bankaya para transfer etmek isteyen müşterilerimiz, alıcı kişinin IBAN'ını gönderici bankaya verdiğinde henüz para transferi yapılmadan önce alıcı IBAN'ın şifreleme algoritması ile geçerliliği kontrol edilir. şifreleme algoritmasından geçemeyen IBAN yanlış ise para karşı bankaya gönderilmez ve yanlış işlem engellenmiş olur.

Ülkemizin IBAN uzunluğu 26 hane olarak belirlenmiştir.
ülke kodu, kontrol basamaklar, 5 haneli banka kodu, rezerv, ve 16 haneli hesap no.


IBAN'ın Amacı ve Sağladığı Yararlar

IBAN'ın amacı, bankalardaki her bir müşteri hesap numarasını uluslararası ölçekte tanımlamak suretiyle, para transferlerinin hatasız ve hızlı bir şekilde gerçekleşmesini sağlamaktır. IBAN kullanılmadığında, hesap numaralarında belli bir standart olmadığı için numaranın doğruluğundan emin olunamamaktadı r. Hatalı yazılan hesap numarası sonucunda para transferi işleminin gerçekleşmemesi veya yanlış hesaba gönderilmesi durumunda hatayı düzeltmek zaman almakta ve ek maliyetlerin oluşmasına neden olmaktadır. Ancak, IBAN ile hesap numaraları ISO 13616 no.lu standarda göre uygun formatta düzenlendiğinden ve bankalarca özel bir şifreleme algoritması ile doğruluğu kontrol edilmesi de zorunlu olduğundan para transferlerindeki söz konusu hatalar en aza indirilmektedir

IBAN Nasıl Kullanılacak?
Her banka, müşterisinin para transferine konu hesabi için IBAN'i üretmiş durumdadır ve müşterisine bildirir.
Parayı alacak olan kişi (ALICI) kendi hesabına ait IBAN'ı parayı gönderecek olan kişiye (GÖNDERICI) bildirir.
Gönderici, para transfer emrini kendi bankasına verirken alıcının IBAN'ını belirtir.
Göndericinin bankası bu IBAN'i doğrular ve alıcının IBAN'ina para transferini gerçeklestirir.

Ülkemizde IBANa Geçiş Süreci ve Türkiyede IBAN Kullanımı
Ülkemizde faaliyet gösteren tüm bankalar, müşteri tarafından talep edilen ve para transferine konu olan her bir hesap (Vadesiz TL ve Döviz Hesapları) için birer IBAN numarası üretmişlerdir. Ayrıca, bankalar 1 Eylül 2005ten itibaren IBAN ile yurtdışına havale taleplerini karşılamaya ve yurtdışından IBAN ile gelen havaleleri kabul etmeye başlamışlardır.

1 Ocak 2008 tarihinden itibaren, ülkemizde yurt içi ve yurt dışı para transferlerinde, havale amirinin IBANının yer alması zorunludur. Konuya ilişkin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Tebliği 10.10.2008 tarih, 27020 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

T.C. Merkez Bankası tarafından yayınlanan, Uluslararası Banka Hesap Numarası Hakkında Tebliğ ile IBAN kullanımında kademeli bir geçiş süreci planlanmıştır. Buna göre;

10.10.2008 tarihinden itibaren;

Bankalar müşterileri için IBAN üretmek ve hesap sahiplerine bildirmek zorundadırlar.
01.01.2009 tarihinden itibaren;

Bankaların mevcut uygulamalarında müşterileri için düzenledikleri ve üzerinde hesap numarası bulunan tüm belgelerde IBAN'ı göstermeleri gerekmektedir.
Müşterilerin Avrupa Ekonomik Alanında yer alan ülkelerdeki herhangi bir hesaba yapacakları para transferlerinde alıcıya ait IBAN'ı bankalarına bildirmeleri gerekmektedir.
Bankaların ise söz konusu IBAN'ı doğrulaması ve kullanması zorunludur.
01.01.2010 tarihinden itibaren;

Bankaların yurt içi ve yurt dışından gelen ve alıcı hesap numarası IBAN olarak belirtilen para transferlerinde IBAN'ı doğrulaması, giden transferlerde ise göndericiye ve alıcıya ait IBAN'ı kullanmaları gerekmektedir. Müşteriler yurtiçinde yapacakları para transferlerinde alıcıya ait IBAN'ı bildirecek, bankalar ise söz konusu IBAN'ı doğrulayacak ve kullanacaklardır.
IBAN Kullanımı Zorunludur!

10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan, 2008/6 Sayılı Uluslararası Banka Hesap Numarası Hakkında, T.C. Merkez Bankası Tebliği gereği, 01 Ocak 2010 tarihinden itibaren para transferi işlemlerinde, göndericinin ve alıcının IBANının kullanılması zorunludur.

Konuya ilişkin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Tebliği 10.10.2008 tarih, 27020 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Kredi Kartı Ödemeleri
Kredi Kartlarına IBAN verilmediğinden, Kredi Kart numarası ile yapılan kredi kartı ödemelerinde IBAN kullanılmamaktadır. *

edit: dntpnc sözlük yazarının ilave notudur: kullanımı 2012 ye kadar zorunlu değil, kişi 2010'dan itibaren "ben iban numaramı bilmiyorum ahan da hesap numaram bu" derse işlem hesap numarası ile yapılmak zorunda imiş.