bakışmak

bakışmak gözle olur. divan edebiyatından girersek konuya:

Göz (çeşm, dîde, ‘ayn): Genellikle kara, siyah, elâ renklerde olan göz en çok nergise ve bademe benzetilmiş. ilginç olan şeklî benzetmeler ise şöyle: Pencere (revzen), yuvarlak ekmek (nân), dinar (para birimi), sad ve ‘ayn harfleri.

Kirpik (müje, müjgân): Şekil yönünden ok, neşter, hançer, cellad, pençe gibi benzetmeleri yapılan kirpiğin işlev yönünden özellikle askere benzetildiğini görüyoruz.

Kaş (ebrû): Keman, yay, hilale benzetilen kaşın nûn ve râ harfleriyle de irtibatı kurulduğu olmuş.

Rûzedür kâfir gözün kan içmesün didüm didi
Rûzesi kâfirlerün sınmaz şarâb-ı nâbdan
(Vasfî)

(Âşık, kâfir gözün oruçlu olduğundan dolayı kan içmemesi gerektiğini söylerken, sevgili de saf şaraptan kâfirlerin orucunun bozulmayacağını söylüyor.)
© copyright 2005 - 2026