hunlar

görsel

Çin imparatoru Wu-di'nin M.Ö 87'de ölmesi Hun Devletinde bir toparlanmaya yol açtıysa da , bu uzun sürmedi.
Wu-di'den sonra gelen imparatorlarda Çin siyasetinde belirgin bir değişikliğe gitmediler.

Wu-di'nin bıraktığı yerden devam edilerek M.Ö 72-71 yılında Hunlar üzerine yeni bir sefer düzenlendi. Bu hareket Hunlar için bir nevi sonun başlangıcı oldu.

Hun Hanı devletin iyice ters dönen talihini düzeltmek için M.Ö 71 sonlarına doğru umutsuz son bir gayret gösterdi. Fakat bu seferi Çin'e karşı değil , yaşanılan felaketlerin baş müsebbibi olarak gördüğü Wusunlara karşı açtı.

Birliklerini Altay dağlarından geçirip Cungarya'ya soktu ve Wusunlara ani bir saldırı yaptı. Baskın Wusunların pek beklemediği kış mevsiminde oluduğu için halkın pek çoğunu esir etmeyi başardı.

Şimdilik bu kadarıyla yetinmyeyi uygun gören Hun Hanı , Wusun ana kuvvetleriyle çarpışmayı beklemeden Moğolistan'a dönmeye karar verdi.

Hun ordusu tam bu sırada belki de Altay dağlarını geçerken alışılmamış derecede büyük bir kar fırtınasına yakalandı. Çok fazla sayıda insan ve at öldü. Ülkeye asıl ordunun ancak %10'u dönebildi.

Bu felaketin haberi yılıdırım hızıyla Orta Asya'nın geniş ovalarında yayıldı ve çoğu eskiden Hunlara tabii olan topluluklar , uzun zamandan beri nefret ettikleri efendileri Hunlardan intikam almak için bu fırsattan sıcağı sıağına yararlanma yoluna gittiler.

Hemen hemen aynı zamanda batıdaki Wusunlar , kuzeydeki Dinglinglar ve doğudaki Wuhuan ile Sienpiler bütün tabilik bağlarını kopararak Hun topraklarına saldırmak üzere ordu gönderdiler.

Öte yandan Çinliler de üç koldan harekete geçtiler.Hunların binlercesini öldürmek ve esir almak fırsatını buldular.

Felaket üstüne felaket olarak Hun ülkesinin her köşesinde çekirge sürüleri afetiyle büyük bir açlık ve kıtlık baş gösterdi.iddia edildiğine göre bütün nüfusun 2/3 fazlası ile büyük baş sürülerinin yarıdan çoğu bu açlık sonucu mahvoldu.

Bir zamanlar Çin imparatorluğunun ve Orta Asya'da yaşayan kavimlerin korkulu rüyasi , kudretli Hun imparatorluğu dize getirildi.

Özellikle M.Ö 60-58 yılları arasında hükümdar ailesine mensup olmakla birlikte zor ve hile ile Hun tahtına çıkan Han öyle sert ve sevilmeyen birisi idi ki , bu yüzden ülkenin her yanında iç savaş başladı.

M.Ö 58 yılında Han intihar etmeye zorlanıp , tahta hukuki sahibi Ho-han-yeh çıkarıldı. (M.Ö 58-31 )

Sorularla Eski Türk Tarihi , s.73-74

http://Https://www.facebo...6/posts/3782919728419148/