ahlak

inanan bir insan için ahlak dediğimiz argüman; tanrı ile insan arasında yapılan bir sözleşmedir. tanrı insanı yaratır ve ona koşullarını sıralar,fakat bu koşullar müslümanlar ve hristiyanlar için farklılıklar gösterir, hristiyan inancına göre insan dünyaya kötü olarak gelir,tanrı ondan şunu ister; seni dünyaya bu şekilde getirdim,eğer bu şekilde kalmaya devam edersen yerin cehennemdir,bu yüzden kendini bir an önce değiştir,hayatın dinamikleri üzerinden kendinde iyiyi mümkün kılmak için çabala,yaşamının sonunda yaptıkların değerlendirilecek,eğer dünyaya bırakılmış şeklinle öldüysen yerin cehennemdir,ama kötü olarak bırakıldığın dünyada bir iyi olmayı başardınsa yerin cennettir.senin sınavın budur.

bir müslümanla tanrı arasındaki ahlak sözleşmesi daha farklıdır; müslüman dünyaya iyi olarak gelir,ve tanrı ona şunu buyurur; eğer ölene kadar seni bıraktığım gibi kalırsan senin yanın benim cennetimdir,eğer bıraktığım gibi kalmaz kötü olursan yerin cehennemdir,senin sınavın budur. müslümanlıktaki kaderci anlayış buradan gelmektedir,tanrı bizi erdemlerle dolu bir şekilde buraya bıraktı,bu dünya kötü,bu anlamda bu dünya hristiyanların dünyasıdır,ama öte dünya bizimdir.

aslında her iki inanan içinde ahlak bir çıkar ilişkisidir, iyi olarak kalmaya çalışmanın ya da iyi olmaya çalışmanın karşılığında bir mükafat vardır,ve insanlar salt ahlaklılık adına değil,öte yaşamda ahlaklı olana vadedilene ulaşmak için ahlaklı olmaya çalışmaktadırlar.