isaac asimov

Clousarr robotlardan nefret eden ve "toprağa" dönmeyi savunan bir ortaçağcıdır.

dedektif elijah baley ve r.* daneel olivaw, cloussar'ı sorgularlarken aralarında şu konuşma geçer, bize de asimov'un zekasını takdir etmek düşer.

"Clousarr, "Saçma," diye homurdandı.

"Kendi Dünyamız burnumuzun dibindeyken çöl­lerden oluşan gezegenlere yerleşeceğiz öyle mi? Bunu hangi budala dener?"

"Deneyecek çok kimse bulunur. Ve hiçbi­ri de aptal sayılmayacak insanlar. Robotlar da onlara yardım eder."

Clousarr şiddetle, "Hayır," dedi. "Asla! Ro­bot istemez!"

"Tanrı aşkına, neden? Ben de robotlardan hoşlanmıyorum. Ama önyargılarım yüzünden kendi gırtlağımı kesecek de değillm. Robotların nesi bizi korkutuyor? Bana sorarsan bunun nedeni aşağılık duygusuna kapılmamız. Biz, heplmiz de, kendimizi Uzaycılardan aşağı buluyor ve bundan nefret ediyoruz. Bunu telafi etmek için bir yerde kendimizi üstün bulmamız gerekiyor.

Kendimizi hiç olmazsa robotlardan bile üs­tün bulamamamız bizi kahrediyor. Robotlar biz­den üstünlermiş gibi gözüküyorlar bize. Ama aslında değiller. işte lanet olasıca işin en gü­lünç yanı da bu."

Baley konuşurken heyecanı­nın gitgide daha arttığını hissediyordu.

"Şu Daneel'e bak. Onunla iki günden beri beraberim. Benden daha uzun boylu, güçlü ve yakışıklı. Aslında o bir Uzaycıya benziyor. Belleği benimkin­den iyi, bilgisi de benden fazla. Uyuması ya da yemek yemesi gerekmiyor. Hastalanmak, korkmak, âşık olmak, suçluluk duygusuna kapılmak gibi dertleri de yok.

Ama yine de bir makine o. Ona her iste­diğimi yapabilirim. Şuradaki mikro-tartıya da istediğimi yapabileceğim gibi. Mikro tartıya bir yumruk attığım takdirde o bana karşılık vere­mez. Daneel de öyle. Ona atom silahını kendisi­ne çevirmesini emredebilirim.

Bunu da yapar.

Önemli bakımlardan bir insan kadar iyi bir robot yapamayız. Hele insandan daha iyi bir makine hiç yaratamayız. Güzellik, ahlak ya da din kavramı olan bir robot düşünemeyiz. Bir pozitronik beyini kusursuz maddeciliğin bir par­mak yukarısına bile çıkaramayız.

Bunu yapa­mayız!

Kendi beyinlerimizin nasıl çalıştığını bile­mediğimiz sürece, bilimin ölçemediği şeyler varoldukça yapamayız.

Güzellik, iyilik, sanat, aşk ya da Tanrı nedir? Yüzyıllardan beri biline­meyecek şeylerle dolu bir uçurumun kenarında sendeliyoruz.

Sonsuza kadar da böyle olacak. Anlaşılmayanı kavrayabilmek için çırpınıp duru­yoruz. işte bir insanı bütün bunlar oluşturuyor.

Bir robotun beyninin sınırlı olması gereki­yor. Yoksa bu yapılamaz. Beynin bir sınırı olma­sı için son ondalık nokta bile hesaplarıyor.

Tan­rım! Neden korkuyorsun sen? Bir robot Daneel'e benzeyeblir. Bir tanrıçaya da. Ama bir odun ne denli insansa, o da o kadar insan sa­yılır.

Bunu anlayamıyor musun?"

(bkz: ölü gezegen)