ön yargı

önyargı insanın doğasında olan birşey, bir tür savunma mekanizması; olayları ve olguları iyice irdelemeden önce sahip olmamız gereken fikir...

tabii ki "ön" olarak kaldığı sürece...

ve "kendi" önyargınız olduğu sürece... başkaları tarafından bize aşılanan ön yargılar vardır, ya da eğrisini doğrusunu irdelemediğimiz için zamanla kemikleşerek "genel" bir yargıya dönüşen "kendi" önyargılarımız...

bir gereksinim...

canlılar için gereksinimleri genel olarak ele alırsak, şunu söyleyebilirim;

yeterli miktarda varolduğu sürece iyidir, fakat herşeyin fazlası zararlı...

zehirlerle ve panzehirlerle uğraşan eski bir bilim adamı şöyle demiş;

"gereğinden fazla aldığımız bütün faydalı gıdalar, vücudumuzda toksik etki yaratabilir..."

basit bir genelleme de olsa etkili...

tabii şöyle köylü kurnazlığı yapan insanlara da kıl olurum, herkes duymuştur; iş görüşmesinde çorbasının tadına bakmadan tuz atan bir adamı işe almayan patronun hikayesi...

ben de her seferinde çorbanın tadına bakmadan tuz atarım, ama bu önyargı mı? irdeleyelim...

tuzlu çorbayı seven bir insanım ve nerede olursa olsun, insanların zevkleri ve -özellikle- sağlık sorunlarından dolayı çorbaya eser miktarda tuz atılır; şahsen hayatım boyunca hiç istediğim tuzlulukta bir çorba içmedim...

tecrübeyle sabit olarak çorbanın tadına bakmaksızın tuz atmam beni önyargılı yapmaz; ama sırf böyle saçma bir gözlemle benim hakkımda "hükme varan" patronu "önyargılı" yapar...

basit gibi görünse de, karmaşık birşey...

tarhana gibi...

bir de şuna; (bkz: patolojik ön yargı)