türklerin genetik dağılımı

Irkların oluşumu da farklı genlerin 10 bin ila 5 bin yıl önce veya daha eski zamanlarda birbiriyle karışıp ortak bir kültür ve dil edinmeleriyle ortaya çıkmıştır. Proto-Türkler de yaklaşık 5.000 sene önce Orta Asya çevresinde R1a, R1b, J1, J2, Q, N, C, G, L, I1, I2 gibi ata genlerinin birbiriyle karışımı ve ortak bir dil/kültür edinmeleri ile ortaya çıkmıştır. Nitekim Milattan öncesine ait bir Hun kurganından çıkarılan çok sayıda cesette çeşitli haplogruplar çıkmıştır. Bu da Hunlar zamanında dahi Orta Asya’nın karmaşık yapısını bize gösterir. Ancak Türk ırkının oluşumu da, diğer ırkların oluşumu gibi henüz dünyada diğer ırklar yokken ve insanlığın avcılıkla uğraştığı ve göçebe bir yaşam sürdüğü 5 ila 10 bin yılları arasında olmuştur. Yine savaşçılık özelliği ile ön plana çıkan Türkî kabileler son 2000 yılda bazı haplotype’leri Doğu Avrupa ve Orta Doğu’ya taşımışlardır. J2’nin ana dallarının hemen hepsinin Türki milletlerde görülmesi J2’nin çok eski çağlarda Türklerin oluşumunda yer aldığını gösterir. J2’nin 20.000 sene önce Anadolu’da veya Mezopotamya’da ortaya çıkmış olma ihtimali henüz kesin değildir; varsayımsal olarak düşünülmektedir.

Orta Asya’da görülen en baskın haplogruplar, C3, J2 ve R1a‘dır. Orta Asya’nın Sibirya’ya yakın bölgeleri ile Kırgızistan’da R1a ağırlıklı iken; Kazakistan ve Moğolistan’da C3, Orta Asya’nın güneyi ve Uygurlar ile Türkiye-Azerbaycan’da J2 baskın haplogruplar arasında yer alır. R1b ise kuzeyli Tatarlar’da (Başkırlar) daha çok görülür. N ise en kuzeydeki halklarda görülmektedir. Ancak N genel olarak daha çok Ural dil grubuna bağlı Nenetlerde ve ayrıca Eskimo grubu Yupiklerde görülür; ancak Türklerde de önemli oranlarda görülmektedir. Q haplogrubu ise yine Sibirya’da Türki topluluklardan ziyade en fazla Dene-Yenisey dil grubuna bağlı Ketlerde görülür; Türkmenlerde yaygındır. C haplogrubu ise Sibirya’daki Türki topluluklardan ziyade en fazla Moğollar ile Tunguzlarda görülür. Güneye indikçe L haplogrubu da Türklerde görülmektedir. J2 ise doğuda Uygurlardan başlayıp batıya doğru, Kazaklar, Tatarlar, Özbekler, Türkmenler, Azerbaycan ve Türkiye Türklerinde belirli oranlarda görülür. I1 ve I2 haplogrubu ise Ural-Volga bölgesinde Tatarlarda ve daha batıda Gagavuzlarda belirli oranlarda görülen bir haplogruptur. G1 ve G2 haplogrupları Orta Asya, Kafkasya ve kuzeyinde belirli oranlarda görümektedir. O haplogrubu da Çin/Japonlarda yüksek oranlarda olmasına karşın Orta Asyalılarda da belirli oranlarda görülür.

J2 haplogrubu, Uygur(%34), Özbek(%17-30), Türkmen(%16-24), Kumuk(%25-44), Nogay(%10-16), Karaçay-Balkar(%24), iran Türkleri(%40), Çuvaş(%14), Azerbaycan(%30) ve Türkiye(%24) Türklerinde en baskın haplogruplardan biridir. Ayrıca Kazaklar(%13) ve Tatarlar(%20) civarında görülür. J2, daha çok Oğuz Türklerinde görülür.

R1a kuzeyde Tatarlar, Kıpçaklar, bazı Altay grupları ile Kırgızlar(%63) civarında çok görülmekle birlikte yine Özbek(%25) ve Türkmenler(%7) civarında görülür. R1a daha çok Doğu Avrupa Türklerinde yaygındır. Kuzeyli Türklerde yaygın bir haplogruptur.

Yine diğer haplogrouplardan C3 (Kazaklarda yaygın), Moğolistan(%53) ve Kazakistan(%40-60)’da, N Sibirya ve Altay(%10 civarı) halklarında, Q ise çok az oranda yine Orta Asya ve Doğu Avrupa Türklerinde görülür.

Nadir de olsa G, J1 ve O gibi haplogruplar da Orta Asya’da görülen diğer haplogrouplardandır. Ancak I1b ve G gibi haplogruplar Gagauzlar ile Avrupalı Türklerde en çok görülen genlerdir. G ve L haplogrubu aynı zamanda Kafkasyalı Türklerin karakteristiğidir. E1, E2 ve E3 grubu genler genellikle Hami-Sami grubu israiloğulları, Araplar ve Afrikalılarla veya Balkanlarla bağdaştırılır. Ancak E’nin de bazı alt kollarının çok eski zamanlarda Türklere karışmış olma ihtimali yüksektir. Çok az oranda olsalar da değerlendirme yapılırken bunlar da göz önünde tutulmalıdır.

Osmanlı hanedanının da köken olarak J2 veya R1b haplogrubunda yer aldığı iddia edilmektedir. Osmanlı ailesinden Padişah Sultan Abdulaziz’in soyundan geldiğini belirten bir prensin de Oxford Ancestry kayıtlarında J2 olduğu belirtilmektedir. Doğruluğu henüz teyit edilmese de aşağıdaki adresten bakabilirsiniz. http://www.ysearch.org/la...amp;viewuid=94A9M&p=0

J2’nin Türkiye, Azerbaycan ve Orta Asya’da en yaygın grup olması, tarih boyunca en çok Türk göçü alan Orta Doğu’da da J2’nin en baskın haplogrup haline gelmesi, ayrıca bu haplogrubun Timur’un ve Babür’ün soyundan gelen kişilerde de görülmesi, J2’nin Oğuzlarda baskın görülen bir haplogrup olduğunu gösterir. Yine benzer şekilde J1 geninin de bazı alt haplogrupları Oğuz Türklerinde görülür. Örneğin 1785 ve 1925 yılları arasında iran ve Azerbaycan’ı yöneten Oğuz kökenli Kaçar hanedanına mensup kişilerin de günümüzde J1 haplogrubu olduğu ortaya çıkmıştır. Mevcut kaynaklar, J2’nin 10.000 sene önce Orta Doğu’dan tüm dünyaya yayıldığını iddia etmektedir. Diğer haplogruplarla karşılaştırıldığında dünyaya en çok yayılan haplogruplardan biri de J2’dir.

Orta ve Kuzey Asya topluluklarına yönelik yapılan genetik çalışmalar neticesinde Cinnioğlu’nun yaptığı araştırma günümüz itibariyle güncelliğini kaybetmiştir. Çünkü Cinnioğlu, Orta Asya genetiğini en az görülen Q, N, C haplogrupları ile sınırlamıştır. Oysaki bu üç haplogroup dahi Orta Asya’da en az görülen gruplar. Orta Doğu’ya göçen Türklerin –G1, G2, J2a, J2b, R1a, R1b, Q, N, J1, I1, I2, L ve C3 – gibi haplogrupları da beraberlerinde getirdikleri mevcut çalışmalar ışığında bilinmektedir.