coğrafya

toplumların ve dolayısıyla devletlerin politik, ekonomik ve kültürel olarak şekil kazanmasında önemli bir faktördür. fakat tüm her şeyi coğrafya belirlemektedir demek determinizm eleştirisi ile karşı karşıya kalmaktan kurtulamaz.

örnek vermek gerekirse ingiltere'nin bir ada devleti ve abd'nin de iki okyanus arasına sıkışıp kalmışlığı o coğrafyalardaki insanların bireysel hareket etmesini mümkün kılarken, almanya ve rusya gibi daha genel olarak da avrasya ülkeleri gibi kara devletlerinde bulunan insanların ise bireyselcilikten daha ziyade toplumsalcı olmasını belirleyen en önemli faktör coğrafyanın yapısıdır.