allah

hiçliktir. meselam buna örnek olarak big bangı verebiliriz.

zaman yoktur, yani evren olmadan önce hangi zamandaydı veya oluşum anı ne zaman başladı diye bir soru soramayız. (zaman dediğin şey evren başladıktan sonra şimdiye olan veya öncesi, o başlangıçtan sonrası gibi durumları bize verir. bir nokta referans ve diğer noktanın onla kıyasından sonra çıkan sonuçtur zaman)

mekan yoktur, big bangla mekan başlamıştır ve mekanın dışında bir şey olmaz. ( yani evrenin dışında hiçlik vardır veya hiçbir şey yoktur)

ağırlık yoktur. enerji de yoktur.

peki bu hiçlik varsa nasıl olur da evren koca bir hiçlikten gelir? öncelikle enerjinin korunum yasası, entropi gibi veya daha bir sürü yasa bu evrenin yasalarıdır, nasıl evren oluşmadan önce bir zaman yoksa bir yasa da yoktur.

o yüzden buradan bakarsak enerjinin yok olamayacağı veya yoktan var edilemeyeceğini söyleriz ama bu evren dışında geçerli bir yasa değildir.

mesele evren genişler der big bangcılar ancak evren dışında hiçbir şey yoktur da der. peki bu nasıl olur?

işte evren içindeki mantıkla bunu anlayamazsınız, çünkü bize göre genişleme olması için bir boşluk olması lazımdır. hiçlik boşluk değildir ve evren genişler.

şimdi...

öncelikle bu evren yasalarını kullanarak bir bina yapalım. bir bina yapmak için bir amacımızın olması lazım, taş, tuğla, çimento falan filan gibi metaların olması lazım, onu yapacak yetkinlikte bir akıl olması lazım ve onu yapabilmemiz için bir potansiyelimizin olması lazım.

işte bunların hepsi var olanı dönüştürme ve ona şekil verip kullanma, ondan faydalanma üzerinedir. bu yasaların hepsi burayla ilgilidir ve sadece burayı açıklar.

peki hiçlikten evren nasıl çıkacak?
hiçliğin tanımına gelelim. hiçlik, içinde hiçbir potansiyel olmayan durumdur. mesela ben bir cismi havaya kaldırırsam onu kaldıracak potansiyele sahibim demektir ancak hiçlik böyle bir potansiyel barındırmaz.

işte hiçliğin bir potansiyel barındırmaması burada devreye giriyor, bir potansiyel barındırmak zorunda değil zaten evrenin oluşması. bu var olanı alıp şekillendirme üzerine ve bu evrenle ilgili yasalar. dolayısıyla evren dışında bir şeyin oluşması için bir oluşturan, bir oluşturanın amacı, oluşturmak için bir meta gibi şeyler gerekmez.

mesela daha iyi anlaşılmak adına şöyle örnek verelim: bir pinpon topunu suya attığınızda beklenen suyun pinpon topunu kaldırmasıdır. bu fiziksel kurallara uygun ve mantıklıdır. ancak evren dışında bu yasalar yoktur, gidip bir suyu pinpon topu üzerine attığımızda pinpon topu suyu kaldırabilir.

ine deliğinden deve bile geçebilir, her şey mümkündür. o yüzden hiçlik önemli bir kavramdır.