ikinci enternasyonal

1889 temmuzun'da engels'in çağrısıyla paris'te o dönemin tüm sosyal demokrat ve işçi partileri paris'te toplandılar ve 2.enternasyonal'in kuruluşunu ilan ettiler. enternasyonal'in ağırlığı alman sosyal demokrat partisi'ndeydi. revizyonist ve reformist eğilimlere sahip bu parti zamanla 2.enternasyonal'i bu konuma çekmiştir.

önceleri bernstein ve engels arasında bir çekişme geçmiştir. bernstein'ın burjuva reformist çizgisini kıyasıya eleştirmiştir engels. engels'in ölümünden karl kautsky'de aynı mücadeleyi devam ettirir ve bernstein'ı alt ederek, sosyal demokrat hareketin 1 numaralı otoritesi olur. zamanla kendisi de bernstein'ın çizgisine doğru gerileyecektir.

birlik içinde çeşitli ayrışmalar oldu. sol kanat ve sağ kanat sosyal demokratlar meydana geldi. sağ kanattakiler sosyal reformları savunurken, sol kanattakiler sosyal devrimi savunuyorlardı. özellikle sol kanat içerisinde rosa luxemburgo, plehanov ve lenin sıyrılmıştı. lenin henüz daha bunların arasında çok fazla etkiye sahip biri değildi.

1.dünya savaşı'nın eşiğinde 2.enternasyonal bir karar vermek zorundadır. ya savaşı kabullencekler ya savaşı engelleyeceklerdi. "savaşa karşı savaş" sloganı ile 1.dünya savaşına katılmaya karar verdi sosyal demokrat partiler. buna karşın lenin ve rosa luxemburg bu durumu şiddetle kınadı ve sol kanat tamamen koptu 2.enternasyonal'den. sol kanat, bu emperyalist savaşın derhal bir iç savaşa çevrilerek dünya sosyalist devrimini başlatmay teklif ediyordu.

1917'de bolşeviklerin iktidarı ele alması ile lenin bir anda dünya sosyalist hareketinde 1 numaralı adam haline geldi. lenin 2.enternasyonal'i sosyal şovenizm ile suçlarken, kautsky'e de ilginç bir kitapla cevap veriyordu: amele diktatörlüğü ve melun kautsky( proleterya diktatörlüğü ve dönek kautsky)

rus iç savaşı boyunca bolşeviklere düşmanca bir tutum alan 2.enternasyonal, bu devrimi tanımıyor ve terörist olarak nitelendiriyordu. iç savaş sona ermeye yakın lenin ve çevresindekiler 3.enternasyonal'i kurarlar. sosyal demokrat partilerden devrimcilerin ayrılmasını ve sosyal demokrat partileri komünist partilere çevrilmesinden söz eder lenin.

1939'da son bulur 2.enternasyonal. 1951'de sosyalist enternasyonal olarak yeniden kurulur ve halen devam etmektedir.