der prozess

kafka'nın hayata dair eleştirisi olarak nitelendirebileceğimiz eseri. okurken bir gerilim hali içinde olunsa da josef k. ilk davasında belirttiği gibi "bunu sadece kendi davam için değil hepiniz için yapıyorum" der. burada aslında herkesin bu davadan muzdarip olduğunu, bu davanın kendi hayatlarımız olduğunun ilk işaretini verir. romanda bir diğer dikkat edilmesi gereken kısımsa katedralde bölümünde rahibin k.'ya en sonda söylediği "mahkeme senden hiçbir şey istemiyor. geldiğin zaman seni içine kabul ediyor, gittiğin zaman da seni hemen serbest bırakıyor." cümlesi olmalı. kendi davalarımızda yargılanmak istediğimiz sürece yargılandığımızı varsaymamız isteniyor. bu tamamen kendi davamızı ne ölçüde kafamıza taktığımıza bağlı bir durum. josef k.'nın ilk baştaki hali gibi mahkemeyi umursamadığımız sürece kendimizi sürüncemede bırakabiliriz ya da romandaki gibi zaman geçtikçe mahkemenin bir takıntı haline gelmesiyle hayatımızın her yerinde mahkemeyle ilgili bir şeyler bulabiliriz. bu da tamamen kişiye bağlı bir durum.