organik aydin

var olan ekonomik, kültürel, siyasal sistemin egemen sınıfa ait aydın kişilerine verilen ad. gramsci'nin marksist teoriye katkılarından biridir.

gramsci, egemen sınıf aydınını öznellik-nesnellik ilişkisinden ayırmadan, tarih dışı vurgular yapmadan tanımlar. organik aydın kavramı var olan üretim sisteminin kültürel ve ekonomik devam ettiricisi, ideolojiyi yaygınlaştırıcısı olarak tanımlar. kapitalist sistemde egemen sınıfa göre ulema takımı, bürokrat tayfasından bağımsız olarak orta sınıfın içinden çıkar organik aydınlar ve geleneksel aydından farklıdır.

kavram burjuvazi için orta sınıfın gericileri olarak tanımlanabilecekken, gramsci bunu genişleterek emekçilere kadar genişletir. bu emekçilerin aydınını ise bilinçli öncüler içinden çıkabileceğini belirtir.

organik aydınlar var olan sistemin yönlendiricisi ve devam ettiricisi olabilecekleri gibi değiştirici güçleride olabilir sınıfsal farklılıklarına göre. günümüzde ise organik aydının tercihi devam etmekten yanadır.