rigor mortis

Bir canlının ölüp ölmediğini nasıl anlarsınız?

Bizler halk arasında söz konusu şahıs nalları dikmişse, imamın kayığına binmişse, tahtalı köyü boylamışsa yahut en basitinden uzun bir süredir nefes almıyorsa öldüğüne kanaat getirip pamuğu tıkarak mevtayı uğurluyoruz. Fakat elbette ki işin içine bilim girince bu iş o kadar kolay olmuyor. Zira bilimde, hastalıkların belirtileri olduğu gibi ölümün de belirtileri var ve bunlardan biri, rigor mortis.

Latince'de ölüm sertliği anlamına geliyor bu terim.

Hani büyüklerimiz biri ölünce hemen rahmetlinin göz kapaklarını kapatıp çenesini ve ayaklarını bağlarlar ya, işte onu rigor mortis yüzünden yapıyorlar. Adından da anlaşılacağı üzere, ölünün vücudunu katılaştıran bi olay bu. Kişi öldükten 3-4 sonra rigor mortis başlıyor, 12 saat sonra doruk noktasına ulaşıyor ve yaklaşık 36 saat sonra çürümenin başlamasıyla sona eriyor.

Rigor mortis başladıktan sonra bitene kadar ölünün vücudu taş gibi katı kalır. O nedenle ölürken götünüze başınıza dikkat edin. Allah korusun yanlış bir vaziyette rigor mortise yakalanırsanız iki büklüm gömmek zorunda kalırlar sizi.

Bu arada bu yalnızca beni tahminim ama, hani şehit olan askerlerin gömüleceği zaman elinden silahını alamayıp öyle defnetmek zorunda kaldıklarını anlatırlar ya, sanıyorum ki burada bahsedilen olay da rigor mortis.

Bu arada aslında gayet yararlı bir olaydır rigor mortis. Hayvanlarda da görüldüğü için etlerin çürümeden uzun süre muhafaza edilmesini sağlar. Oltayla tutulan balığın ağ ile tutulandan daha lezzetli olması da bu yüzdendir.

Niye gerçekleşir?

Çünkü ölünce kas dokusundaki atp tükenir ve kaslar gevşemek için gereken enerjiyi temin edemez.

Şimdi azıcık derine gireceğiz;

miyozin isimli motor proteinlerinin baş kısımları, kasılma sırasında bağlandıkları aktin isimli ipliksi proteinlerden ayrılmak için atp'ye ihtiyaç duyar. Ölümden 3-4 saat sonra kas dokusunun miyoglobinlerindeki oksijen ve atp tükendiği için miyozinler aktomiyozin kompleksinde kenetli kalır. eh, bu kenetlenme yüzünden ölü beden de katılaşır. ne zaman ki beden çürümeye başlayıp proteinler bozulur, işte o zaman katılaşma da sona erer.