kanada ya göç etmek

“Türkiye'de yaşanılır mı yav” diyen yurdum insanının (genellikle genç mezunlarımızın) niyetlendikleri fiziksel aktivite.

Kanada yılda 250.000 civarında göçmen alan ve gerçekten bunu nizami bir devlet politikası olarak yürüten bir ülke olması itibariyle farklı ve düzgün bir gelecek peşinde olanların hayalini süslemekte. “Kanada vay efendim şöyle güzeldir böyle iyidir” tarzı epey yazı dolaşıyor etrafta. Ben biraz farklı yönlerine değineceğim durumun.

Kanada yüzölçüm olarak ciddi bir büyüklüğe sahip olmasına rağmen 30 milyon civarı nüfusa sahip. Eğitim seviyesi gayet iyi. Çiftler çocuk yapmayı pek sevmiyor. Dolayısıyla genç nüfus oranı giderek düşüyor. Devlet bu açığı kapatmanın yolunu “3 çocuk yapın sevgili vatandaşlarım” demek yerine dışarıdan genç nüfus ithal etme yoluyla çözmeyi tercih etmiş. Diğer göçmen alan ülkeler gibi.

Yılda 250.000 civarı göçmen girişi var ve bunun 1500 kadarını Türkler oluşturuyor. Bundan 50-60 sene önce Kanada’ya göçen Türk profili ile nispeten daha sonraki göçmenler arasında ciddi farklar var. Şöyle ki ilk göçmenler eğitimli insanlardı ve Kanada vatandaşı oldular. Literally. Onlar için Türkiye artık hiç bir şey ifade etmiyordu. Nitekim 1980’lerde başlayan göç dalgası ile köyünden kopan, dil bilmeyen insanımız Kanada’da kendilerini Türkiye’den soyutlamadılar ve camilerin, derneklerin vs. açılışları da bu gruplarla başlıyor.

2000’li yıllar itibariyle duruma bakacak olursak, üniversite mezunu olup düzgün bir hayat yaşamak isteyenlerin Kanada tercihi yaptığı görülüyor. Göçme niyetinde olanlar belli başlı kriterleri sağlamaları halinde yeterli puana sahip oluyor ve göçmenlik başvurularını yapabiliyorlar. Tabi başvuru yapılır yapılmaz kimse buyur demiyor. Bir kaç yıl beklemek zorunda kalınıyor. Bağımsız başvurulardan bahsediyorum. Bir kaç çeşit başvuru yolu var. Örneğin “ben yatırım yapmak için gidiyorum” derseniz işiniz kolay. 500.000 Kanada dolarını hibe etmeyi göze alıyorsanız tabi. Para uçmuyor korkmayın. Devlet size borçlanıyor özetle. Ya da öğrenci olarak gidip eğitim bittikten sonra bir süre daha kalınabilir.

Kanada’ya göçecek kişi kendine sormalı; “ben neden gidiyorum?” Eğer kısa yoldan köşeyi dönmekse bu yanlış bir girişim olacaktır. Yok ben Türkiye’nin havasından, trafiğinden, AKP’sinden bıktım diyorsanız doğru karar olma ihtimali yüksek. Ama orada el üstünde tutulacağınızı sanmayın. Kanada sizi eğitiminizden, yüksek tahsilinizden, süper iş tecrübenizden dolayı kendi vatandaşı yapmak istemiyor. Sizin çocuklarınızı birer Kanada vatandaşı olarak yetiştirmek istiyor. Sizi bir anlamda kayıp nesil olarak görüyor. Yok olan aile kavramını bir şekilde canlandırmaya çalışıyorlar. ikinci çocuğu yapana maaş bağlanıyor.

Sığınmacı olarak gidenler de ciddi sayıda. 9/11 olayları sonrası baskıdan bunalan 300 bin müslüman Amerika’dan Kanada’ya iltica talebinde bulunmuş. Halen ortadoğu ve uzakdoğudan 10 binlerce kişi Kanada'ya iltica ediyor. 1900’lerin başlarında Çin’den göçmen alımını durduruyorlar. Sebebi basit, Çinliler gittikleri yerde hemen bir China Town oluşumuna giriyorlar ve kolay kolay asimile olmuyorlar. Bu hala böyle. Kanada o dönemi utanç verici olarak görüyor ve kabul ediyor. Ancak halen Çin başvurularında aşırı seçici davrandıkları biliniyor. ırkçılık kelimesinin kullanımı bile yasak ama yersen tabi.

Kanada göçmenliği için danışmanlık yapan avukatlara para yedirmeye gerek yok. Gayet standart bir prosedür var. Konsolosluk sitesinden bilgi almak yeterli. Tabi ki avukatın faydaları var fakat 3000 – 4000 doları gözden çıkarmanız gerekebilir. Avukat sizin başvurunuzun sonuçlanması hiç bir şekilde hızlandırmıyor. Size Kanada’da hazır iş bulmuyor. Sadece yardımcı oluyor ve internet bu kadar hayatımıza girmişken yeterli ingilizcesi olan birinin danışmana, avukata filan ihtiyacı olduğunu düşünmüyorum.

Kanada, göçmenlerine en az 6 ay burada yaşayabilecek kadar nakitle gelin diyor. Bekarlar için 7 bin, evliler için 12 bin Kanada doları deniyor. Yani tek başınasınız. Orada asgari ihtiyaçlar ve basic bir hayat kuracak kadar birikiminiz olmalı. iş başvurusu yaptığınızda Türkiye'de ne kadar tecrübeli olduğunuz pek bir işe yaramıyor. Kanada tecrübesi isteniyor. Ya da Kanada'da bir iki sene eğitim görmek. Artık beyaz yakalı göçmen alımı yapılmıyor meselesi bir şehir efsanesi değil. Kanada vatandaşı olarak 10 dolar kazanabileceğiniz bir işten 7 dolar kazanmayı göze almanız gerekebilir. işsizlik oranları tabi ki bizdeki gibi %10’larda değil fakat işsizlik var. bilgisayar yazılım konularıyla ilgili iş imkanı fena değil denirdi ama o boşluğu hintliler çoktan doldurmuş gibi görünüyor.

Yeni bir hayat derken ciddi ciddi yeni bir hayata başlamayı göze almak gerekiyor. Hani Ukrayna'da Tıp okuyup gelip burda başka başka işlerde çalışanları görürüz de şaşırırız ya, işte tam olarak böyle bir şeyden bahsediyorum. 2500 - 3500 dolar civarı bir parayla ortalama bir hayat sürülebilir. 500 - 1500 dolar civarı ev kiraları. Hava soğuk. Ottawa, toronto -20lerde gezer kışın. Önemsiz bir ayrıntı gibi görünse de mevsim şartlarına alışamayıp geri dönenler olmuyor değil.

british colombia, quebec, ontario eyaletlerinde epeyce türk var. fransızca bilenlerin quebec için şansları daha yüksek olabilir, fransızca konuşuluyor quebec’te. burası biraz daha özerk bir yapıda diğer eyaletlere göre.

Trafik yok, siyaset yok, gürültü patırtı yok.. Tercih meselesi. Alışma safhasında sıkıntı çekileceği muhakkak. No pain no gain. Niyeti olan yaş geçmeden başvurmalı. Burda bir düzen kurayım sonra bakarız dendiği an tren kaçmıştır diye düşünüyorum doğrusu.