felsefe

ilk ortaya çıktığında önemli bir olgu olmasına rağmen, dinlerin ortaya çıkması ve yaygınlaşmasıyla önemini kaybetmiş, unutulmaya yüz tutmuştur.

felsefe, ilk ortaya çıktığı dönemlerde insanların akıllarına takılan ancak cevaplayamadıkları soruları içermekteydi*. bu sorular başlıca şöyledir ;

- gerçek nedir ? bir varlığın gerçekliğini nasıl algılayabiliriz ? neye göre gerçek olduğuna karar verebiliriz ?
- iyi insan olmak ne demektir ? insan hangi davranışları yaparsa çevresindekiler tarafından iyi olarak nitelendirilir ? bir kişiye göre iyi olan davranış, bir başkasına göre kötü değerlendirilebilir, buna nasıl karar verilir ?
- hayatın anlamı nedir ? insan yaşamının bir amacı var mıdır ?
- bilgi nedir ? gerçek anlamda bilgiye kavuşmak mümkün müdür ? bilginin sınırı var mıdır ?

gibi soruların cevabını aramaktaydı. ilahi dinlerin gelmesiyle, bahsedilen soruların cevapları kutsal kitapta bulunduğu için, insanlar ilgili sorular üzerinde düşünmek yerine, hazır buldukları cevapların üzerinde tartışmaya başlamışlardır. ancak kutsal kitaplar, cevapları sınırlı bir ölçüde verdikleri için insanlar fazlasını düşünmemeye başlamışlardır. örnek olarak, kutsal kitaplarda ölümden sonra ebedi bir yaşamdan bahsedilmektedir. insanlar bunu kesin doğru olarak kabul etmiştir. kutsal dinler öncesi felsefede ise ölümden sonra ebedi bir yaşamın varlığı tartışılır bir konu olmuştur. tekrar başka bedenlerde dünyaya gelme ve yaşama, ölümden sonra varolmayış, başka bir boyutta yaşamını devam ettirme gibi düşünceler bulunmaktaydı. günümüz insanları kutsal kitaplarda yazanları kesin doğru olarak kabul ettiği için, gerisini düşünmemektedir.

aynı zamanda bahsi geçen "iyi insan olmak ne demektir"in cevaplarıda kutsal kitaplarda yazmaktadır. yine, insanlar kitapta yazılanlardan fazlasını düşünmemektedir. örnek olarak iyi insan olmak için yalan söylememek, hırsızlık yapmamak, yardımsever olmak gibi olgular vardır kutsal kitaplarda. felsefeye göre ise, iyi insan olmak göreceli bir kavramdır. örnek olarak insanlarla iletişime geçmek istemeyen, yanlız yaşamak isteyen birisine karşı yardımsever olmak, bu kişiye göre iyi davranış olarak nitelendirilmeyebilir. yani felsefeye göre bu kişiyi olduğu gibi bırakmak, hiç görmezlikten gelmek iyi bir davranışken, kutsal kitaplara göre bu kişiye yardım ederek sosyal hayata döndürmek, insanlarla iletişime geçmesine yardımcı olmak iyi bir davranış olarak nitelendirilir.

kutsal kitaplara göre ölümden sonraki ebedi yaşamda mutlu ve huzurlu olmanın yolu iyi insan olmanın yanı sıra, tanrıya itaat etmektir. bu olgu insanlar tarafından yanlış yönlendirilmelere yol açabilmektedir. birçok insan tanrıya itaat etme ve emirlerini yerine getirme konusunda belirtilenleri mümkün olduğunca uygulamaktayken, iyi insan olmanın gerekliliklerini yerine getirmemektedir.