plan yapmayın plan

oral çalışlar ın bugünkü "berlin edebiyat festivali nde hrant dink" başlıklı yazısından bazı alıntılar,

"festivalin kapanış toplantısı "hrant dink i hatırlamak" tı. avrupa parlementosu ndaki türk asıllı alman milletvekili cem özdemir, yazar aslı erdoğan, yıllarca agos ta hrant la çalışmış karin karakaşlı ile birlikte hrant ı almanlara anlatmaya çalışıyoruz.

toplantı, hrant ın çok sevdiği ve dost meclislerinde eşi rakel le birlikte söylediği, cenazesinde çalınan sarı gelin şarkısının ermenicesiyle başladı. ardından hrant ın 2001 yılında trabzon da empati grubu toplantısında yaptığı konuşmanın bir bölümü ekrana geldi.

alman tiyatro sanatçısı astrid gorvin, rakel dink in cenazedeki konuşmasının almancasını, yine bir tiyatro sanarçısı matthias schwernikas da hrant ın kendisini ve düşüncelerini anlattığı bir yazısının almancasını okudu.

toplantıyı yöneten alman yazar rolf hosfeld de hrant ın yaşamından bölümler aktaran bir konuşma yaptı.

***

hrant ı biz almanya da anarken türkiye, sözlerini ülkücü ozan arif in yazdığı, ismail türüt ün okuduğu bir şarkıyı konuşuyordu. bir gazeteciyi öldürmek, bu ülkenin bir demokratını öldürmek, bu ülkenin geçmişiyle hesaplaşması için kendini ortaya koyan bir aydınını öldürmek nasıl övülebilir? cinayeti savunmak nasıl bir ruh halidir?

üstelik bu cinayet yalnızca birkaç kişi tarafından savunulmuyor. belli kesimle bundan keyif alıyorlar. iste bunu almanya da anlatmak kolay değil. almanya da nazilere hayranlık duymak ve bunu açıklamak ağır bir suç. almanya da ikinci dünya savaşı ndaki yahudi soykırımını bir kişi bile açıktan savunmaya cesaret edemez. savunmaya kalksa bütün almanya ayağa kalkar.

***

ölüme klip yapmak, cinayete övgü düzmek, kabul edilebilir normal bir ruh hali sayılabilir mi? bu ülkeye neler oldu? bazı kesimler neden bu akdar acımasızlaştı? yoksa hep böyleydi de şimdi dışa mı vuruyor?

"geçmiş buna benzer olaylarla dolu değil mi" diye sorabilirsiniz.

berlin in orta yerinde yıkık bir klise bulunuyor. bu klise ikinci dünya savaşı nın anısına bir anıt olarak yıkık haliyle korunuyor. geçmişi unutmamak için.

geçmişte farklı olanlara yapılan büyük vahşeti sürekli hatırlamak için...

hrant ın öldürülmesi belki bi geçmiş travmasının dışa vurmuş haliydi. geçmişiyle hesaplaşamamış bir toplumun çaresizliğinin cinayete dönüşmesiydi."

iki ülke arasındaki koca uçurum bu kadar iyi belirtilemezdi sanırım. bir avrupa ülkesinin sizi bir edebiyat festivaline davet ederek, ülkenize hakim olan cehaleti yüzünüze vurması ne kadar acı değil mi? * * *