joseph mccarthy

Amerika Birleşik Devletleri'nde "soğuk savaş" yıllarının en öne çıkan isimlerinden biriydi. 1950'li yıllarda Senatör McCarthy'nin başında bulunduğu soruşturma komitesi, devlet yapısına sızmaya çalıştığı iddia edilen komünistleri ortaya çıkarma gerekçesi ile yüzlerce kişinin peşine düştü. Bu soruşturmalar sırasında kullandığı teknikler "cadı avı" olarak nitelendirilen dönemin Mccarthy adıyla anılmasına neden oldu. Wisconsin eyaleti Cumhuriyetçi Parti Senatörü McCarthy, güç ve iktidar hırsıyla tüm anayasal hukuku bir tarafa bırakarak, elinde delil olmadan aralarında Charlie Chaplin, Bertold Brecht, Arthur Miller, Orson Welles gibi pek çok sanatçıyı, aydını, akademisyeni, sendikacıyı, eğitimciyi ve kendine göre komünizmle bağlı olduğunu düşündüğü kişileri sorguya tabi tuttu.

Bu soruşturmalar sonunda yüzlerce kişi hapse atıldı, komplo teorileriyle bu kişilere gözdağı verildi. Julius Rosenberg ve Ethel Rosenberg casusluk suçlamasıyla idam edildi. 1929-1930 yıllarındaki büyük ekonomik buhran sırasında komünist partiye kayıt olan aydınların tamamı bu avın kurbanı oldular. Bu isimlerden biri de Kayseri Doğumlu Rum Asıllı ABD'li yönetmen Elia Kazan'dı. Bu dönemde sorgulanan Kazan'ın komiteye arkadaşlarının isimlerini verdiği iddiası yönetmenin bütün itibarını kaybetmesine neden oldu. Cumhuriyetçi Parti Üyesi McCarthy bu dönemde kendisine rakip olan, karşı çıkan ve eleştiren herkesi komünist ilan etti. Yüzlerce kişi işinden oldu.

McCarthy'nin adıyla anılan dönemde yaptığı sorgulamalarda uyguladığı taktikler ise 50 yıl sonra ortaya çıktı. McCarthy'nin mahkemeye çıkmadan önce yapılan bu sorgulamalar sırasında tanıkları sessiz kalmamaları durumunda hapse gireceklerini söyleyerek korkuttuğu ortaya çıktı. Sorgulama zabıtlarında McCarthy'nin sık sık "Bu bir tehdit değil, sadece bir dost tavsiyesi, ama doğruyu söylemezseniz hapse girersiniz" sözlerini kullandığı dikkat çekti.

Joseph McCarthy, Başkan Eisenhower'in göreve gelmesinin ardından 1954'te görevinden alındı ve yüzlerce masum insanın anayasal hakları gözardı edilerek bir senato komitesinde sorgulandığı utanç verici bir dönem de sona ermiş oldu. McCarthy 1957 yılında siroz hastalığından öldü.

(Atlas Tarih, Ağustos - Eylül 2013, Sayı:21)

Not: Bu entry belirtildiği üzere Atlas Tarih'in bu ay çıkan 21. sayısından alıntılanmıştır. Asıl dikkatimi çeken ise sayfa başında bölümün "Tarihte ilkler" olması. Aynı zamanda Atlas tarih bu sayısını "istanbul'un isyan Günleri" başlığını kullanarak istanbul ayaklanmalarına ayırmış. Anlaşılan o ki derginin yönetimi doğrudan günümüz iktidarına yüklenmekten çekindiği için bu şekilde metaforlarla okuyucusuna mesaj göndermeyi yeğlemiş. Herşeye rağmen takdir ediyorum.