kocaeli

Kocaeli'nin tarihi :

Kocaeli'nin tarihi Frikyalılara dayanır. M.Ö. sekizinci asırda Magaralılar izmit Körfezinin ucuna yerleşmişlerdir. Astakos ismini verdikleri bir kent kurmuşlardır. Balkanlardan gelen Traklar muhtelif tarihlerde bu bölgeye gelmişlerdir. M.Ö. üçüncü asırda Trakya Kralı Lysimacos;Astakos; kentini tahrip etmiştir. Bu bölgenin tarihi Frikyalılardan da eski olup, M.Ö. üç bin sene Sit ve As ismi verilen kavimler Astrk ismi verilen liderleri altında bu bölgede yerleşip izmit şehrini kurmuşlardır.

Traklardan sonra bu bölge Perslerin istilasına uğramış ve M.Ö. 4. asırda Makedonya Kralı iskender bu bölgeyi Perslerden alıp Makedonya'ya ilhak etmiştir.

Makedonya Kralı iskender'in ölümünden sonra bu bölge Bitinya Krallığının eline geçmiştir. Bitinya Kralı Birinci Nikomed M.Ö. 262 senesinde şimdiki izmit şehrini kurmuştur. Şehre kendi ismini vererek Nikomedya demiştir. Krallığın başkenti yapmıştır.

Kartaca hükümdar ve komutanı Anibal Roma Devletine karşı yenilince M.Ö. 148'de Bitinya'ya sığınarak burada ölmüş ve Gebze'ye gömülmüştür. Zaman zaman Bergama Krallığı bu bölgeye saldırmıştır.

M.Ö. 2. asırda Bitinya Krallığı Roma'ya tabi olmuş, M.Ö 74'te Roma bu krallığı ilhak etmiştir. M.S. 258'de Gotlar ve M.S. 284'te iranlılar bu bölgeyi ve izmit şehrini yakıp yıkmışlardır.

Roma imparatoru Diocletianus, izmit'i imar etmiş ve Roma imparatorluğunun başkenti yapmayı tasarlamış ise de ömrü kafi gelmemiştir. Roma imparatoru Konstantin, Roma imparatorluğunun başkentini istanbul'a nakletmiş ve kendisi izmit'te ölmüştür. Roma imparatoru Justinianus da izmit'i imar etmiştir. Roma imparatorluğu M.S. 395 senesinde ikiye bölününce bu bölge, Anadolu gibi Doğu Roma olan ;Bizans'ın payına düşmüştür.

M.S. 7. asırda islam orduları istanbul'u feth için geldiklerinde yolları üzerinde bulunan bu bölgeyi fethetmişler fakat ellerinde devamlı tutamamışlardır. 1071 Malazgirt Zaferinden sonra Anadolu Fâtihi Kutalmışoğlu Süleymân Şahın Türk orduları bu bölgeye de geldiler. Anadolu Selçuklu Devleti kurulunca iznik başkent oldu. izmit ve civarını fethettiler.

1097'de Haçlı seferinde Haçlı ordusu iznik'i ele geçirince Anadolu Selçuklu Devletinin başkenti Konya'ya nakledildi.

1204'te Lâtinler istanbul'u işgal edince Bizanslılar başkentlerini iznik'e naklettiler. Latinler izmit ve civârını da elegeçirdiler. Bizanslılar 1207'de izmit'i Lâtinlerden geri aldılar.

Kocaeli ancak Osmanlı Devletinin fethi ile kesin şekilde Türk hakimiyetine girmiştir. Orhan Gâzi 1331'de izmit'i kuşatmış fakat Bizans imparatoru büyük bir kuvvetle gelince Orhan Gâzi muhasarayı kaldırmıştır.

1337'de Orhan Gâzi zamanında Akça Koca emrindeki Türk ordusu izmit ve çevresini fethetmiştir. Orhan Gâzi izmit' il olarak büyükoğlu Rumeli Fâtihi Veliaht-Şehzâde Gâzi Süleymân Paşaya vermiştir. Akçakoca Karadeniz'e kadar bütün bölgeyi fethetmiştir. Böylece ilk defa Karadeniz sahiline inilmiştir.

28 Temmuz 1402'de Ankara Meydan Savaşında Yıldırım Bâyezîd'in ordularını yenen Timur'un ordusu izmit'e kadar gelmiş ve izmit'i ele geçirmişlerdir. Timur'un geri çekilişinden sonra Fetret Devri'nde Osmanlı şehzâdeleri arasında saltanat kavgasından faydalanan Bizans, izmit'i geri almıştır.

1419'da Gâzi Timurtaşoğlu Umur Bey, Pereke, Gebze, Pendik, Kartal gibi izmit'i yendien fethederek Bizans'tan geri almıştır.

1481 senesinde Fâtih Sultan Mehmed Han büyük bir ordu ile italya üzerine sefere çıkarken, izmit'in Gebze ilçesinde şehid olmuştur.

Târihte isim yapmış Fâtih Sultan Mehmed Han, Anibal ve Konstantin izmit'te vefât etmişlerdir.

Osmanlı devrinde izmit bir sancak (il) merkezi olmuştur. Bu sancak önce Hüdâvendigar eyaletine sonra Kaptan Paşa eyaletine ve istanbul'a, Tanzimattan sonra bağımsız bir sancak olarak Dahiliye nezaretine bağlanmıştır. Adapazarı, Kandıra, Karamürsel, Yalova Gebze kazaları 1888’de kurulan Kocaeli bağımsız sancağına bağlanmıştır.

Osmanlı devrinde izmit, Üsküdar’dan doğuya giden büyük ticaret yolu üzerinde önemli konaklardan biri olmuştur. Şehirde birçok ticaret hanları ve kervansaraylar yapılmıştır. Osmanlı Devletinin ilk tersânesi izmit’te kurulmuştur. Bu tersânede savaş ve ticâret gemileri yapılırdı. Tersanede on dokuzuncu asrın ikinci yarısına kadar faaliyet gösterilmiştir.

On dokuzuncu asır başlarına kadar tuz işletmeleri bölgenin başlıca gelir kaynağı idi. Askerî kumaş ve fes fabrikası da izmit’te bulunuyordu. izmit kereste ticâretinin büyük merkezlerinden ve pazarlarından biriydi.

Evliya Çelebi eserinde, 1640 yılında şehirde 1100 dükkan ve 200 kereste deposu bulunduğunu ve mühim ticaret merkezi olduğunu kaydeder.

Birinci Dünya Harbinden sonra 6 Temmuz 1920 ile 27 Haziran 1921 arasında 11 ay 22 gün (244 gün) ingiliz ve Yunan işgalinden sonra yeniden geri alınmıştır.

1924'te izmit, Kocaeli'nin il merkezi oldu. 1954'te Adapazarı il haline getirilince, Karasu, Akyazı, Hendek, Koceli'nden ayrılarak Sakarya’ya bağlandı.

Cumhuriyet devrinde Gölcük Türk donanmasının en mühim üssü hâline getirildi ve modern tersâneler, târihî izmit tersânesinin yerini aldı. Kocaeli Türkiye'nin en önemli sanâyi merkezlerinden biri hâline gelmiştir. izmit, Türkiye'nin istanbul'dan sonra en gelişmiş bir sanâyi merkezidir.

http://ansiklopedi.turkcebilgi.com/Kocaeli_tarihi