kafka nin evreni

kafka'nın evreni ile yaşamı aynı kumaştan dokunmuş gibidir. yapıtın ve yaşamın aynı malzemelerden örüldüğü besbellidir; 'bir savaşın tasviri' ile prag'ın büyüleyici varlığı, ''baba'ya mektup'' ile 'hüküm' ve 'değişim' arasındaki, kafka'nın memurluk tecrübeleri ile 'dava'nın bürokrasisi arasındaki, 'şato' ile ''milena'a mektuplar'' arasındaki yakın bağlar çok belirgindir. bu dünyanın her yerinde insan, insani-olmayana batmış, şeyleşmiş, akılsallık ve hesaptan başka gerçek tanımayan bir sistemin çarklarına kapılmıştır. bu adsız ve hiyerarşik toplumda insan kişiliğini kaybetmiş, fantastik ve değersiz bir eşyaya dönüşmüştür. karşımızda, insanlıktan yoksunluğu, can çekişen avusturya-maceristan imparatorluğu'nun hantal ve boğucu kurumlarında iyice göze batan sermayenin dünyası vardır.

kafka umutsuz biri değil, bir görgü tanığıdır; bir devrimci değil, bir yol göstericidir. kafka'nın yapıtı ütopyacı bir muhalefet olarak görülemez. ne dünyayı yorumlamak ne de onu değiştirmek gibi bir niyeti vardır. yalnızca bu dünyanın yetersizliğine ve aşılması gerektiğine parmak basar.

belirlediği hedefe ulaşabilmek için kafka bu dünyanın doğrusu olan bir başka dünya yarattı çünkü bu dünya, içinde kendi olumsuzlanmasını, insanlıktan iyiden iyiye uzaklaşmış cephesinin içine girilmesi zor ve sancılı sırrını da taşımaktadır. bu bir bakıma yabancılaşmanın içinde yabancılaşmaya karşı mücadele demektir ya da yabancılaşmanın sebeplerini ve onu aşma yollarını bilmeksizin yabancılaşmanın farkına varmaktır. kafka'nın son hedefi, aşkınlığa işaret etmek yükümlülüğü, ona dil konusunda, başarılması olanaksız bir görev vermiştir: 'iletilmesi olanaksız bir şeyi iletmek, açıklanması olanaksız bir şeyi açıklamak peşindeyim' demiştir. kafka'nın aktardığı bu çözülmez çelişki aynı zamanda onun yazgısının ve mesajının da çelişkisidir: ''bu kovalamaca insani olanı aşan bir yola sapmakta... bütün bu edebi etkinlik, aslında sınırları ortadan kaldırmayı hedef alan bir saldırıdır''.

not: roger garaudy'nin 'kafka' adlı kitabının giriş bölümünden 'derlenmiştir'. copy paste olmadığı gibi birebir alıntı da değildir.

(bkz: franz kafka nın temaları)