facebook

son günlerde dönüp dolaşan telif hakkı paylaşımlarına karşı paylaşımla cevap gelen site.

--spoiler--
profilinizde böyle bir metin yayınlayarak yasal olarak tamamen korunup korunmadığınızı ve bu bilgiyi yayınladığınız için facebook’un sizden uzak durup durmayacağını bilmiyoruz, ancak bu metnin bir trollük ürünü olduğuna dair elimizde kanıtlar var:

1. siz profilinizde ne yayınlarsanız yayınlayın, facebook’a üye olarak facebook’un açık olarak yayınladığı kullanım koşullarını kabul etmiş sayılırsınız.

2. berner konvansiyonu diye bir konvansiyon mevcut değildir. ingilizce olarak dolaşan metinde de “berner” olarak belirtilen bu konvansiyonun bir yazım hatası olduğu ve türkçe çevirisinde de bu hatanın düzeltilmediğini varsayarak, kastedilen konvansiyonun bern konvansiyonu olduğunu düşünebiliriz(1). bern konvansiyonu (tam adıyla edebi ve sanatsal eserlerin korunması için bern konvansiyonu), edebi ve sanatsal eserlerin telif haklarının uluslararası düzeyde korunması amacıyla 1886′da imzalanmıştır ve bu konvansiyona göre tescil edilse de edilmese eseriniz otomatikman telif hakkı kapsamına girer. bu durumda böyle bir not koyulsa da koyulmasa da yayınladığınız ürününüz telif hakkı kapsamındadır. ancak bern konvansiyonuna göre hangi ülkenin vatandaşı iseniz eseriniz o ülkenin telif
haklarına göre değerlendirilir. bu durumda sizi koruyacak olan asıl kanun bern konvansiyonu değil, 5846 sayılı fikir ve sanat eserleri kanunudur.

3. yazıda referans gösterilen ucc, abd’nin federal yapısı içerisinde eyaletler arası ticari ve yasal düzenlemelerle ilgili bir yönetmeliktir ve amacı eyaletler arasında ortak bir düzenleme oluşturmaktır. sosyal medyayla ilgisi bulunmayan bu düzenlemenin söylenen maddelerinin telif haklarıyla da bir ilgisi yoktur, olsa dahi amerikan olmayanları bağlamamaktadır.

4. yine aynı satırda refere edilen ‘roma yönetmeliği’ de bir çeviri hatasından kaynaklanıyor. ingilizce orjinalinde “rome statute” olarak belirtilen taahhütname
insanlığa karşı işlenen suçlarla ilgili olup kapsamı daha çok uluslararası savaş, soykırım ve saldırı suçları ile ilgilidir.

5. facebook’un halka açık olmasının abd nezdinde konuyla ilgisi olabilir fakat bu durumun gizlilik hakkını ihlal edip etmeme ile bir ilgisi bulunmamaktadır. halka açık, yani borsaya kote olmak facebook’a sermaye piyasalarıyla ilgili uluslararası bir takım yükümlülüklere uymayı zorunlu kılar, evet, ve bunlardan birisi de müşteriler de dahil tüm paydaşların hakkını gözetmektir. fakat bu daha çok kârlılık, adil fiyat politikaları ve ticaretle ilgilidir. elbette kişilik hakları size ait olan bir şeyin satışı adil ve dürüst ticaret kapsamına girmemektedir ancak bu durum facebook’un para kazanma yolu olan reklam
satışı ile ilgisiz olup, mark zückerberg’in ya da facebook’un bağlı bir ortaklık aracılığıyla fotoğraflarınızı, kısa filmlerinizi vb. telif haklı ürünlerinizin size bir telif ödemeden ayan beyan satışını yapması halinde daha çok geçerli olacaktır. başka bir zincir yayılma şekilli trollük olan bu metni yayınlamış olmanızın size bir katkı sağlayacağını düşünmek, facebook kullanım koşullarını kabul etmiş olmanız dolayısıyla fazlasıyla iyimser olur.
--spoiler--