orijinallik

Belki de kopya da en az orijinali kadar değerlidir ve orijinallik takıntısı aslında toplumsal bir yanılsamadır. kopyanın değeri aynı zamanda orijinalin değerini de ortaya çıkarmaz mı? Orijinallik kavramı, antik çağlarda Romalılar, Mısırlıların el yapımı gümüş takılarının taklitlerini satmaya başladığından beri tartışılmaya devam ediyor.

Lorenzo de Medici'nin, Michelangelo'ya Eros heykeline ''antika'' adını verirse daha yüksek fiyata satabileceği yönündeki tavsiyesi toplumsal yanılsamanın güzel bir örneğidir.

Orijinallik kavramının ta kendisi gerçek mi yoksa sahte midir? Orijinal sözcüğü bizde olumlu çağrışımlar yapar. Otantik, özgün, güvenilir, kalıcı, etkileyici ve gerçek değere sahip.

Kelimenin kökeni de oldukça ilginçtir. kökü ''oriri'' ortaya çıkmak ya da doğmak demektir. Ben özellikle kelimenin ''doğum'' sözcüğüne yaptığı göndermeyle ilgiliyim. Bana göre burada sanattaki üretimle insan ırkının üremesi arasında bir paralellik söz konusudur. Sonuç olarak bizler atalarımızın DNA'larının birer kopyasıyız...

misal floransa'da üç tane david heykeli vardır. bir tanesi ufizzi müzesinin önünde piazza michaelangelo'da adeta açıkhava müzesine dönüşmüş meydanda, orjinali ise akademinin içindedir. herkesin ilk gördüğü, en çok ziyaret ettiği, sahte olduğunu bildiği david'dir. çoğu turist akademideki orjinalini ziyaret etmeye bile gitmez ki sahtesine yürüyüş mesafesindedir. hatta bir çok kişiye göre meydanda açıkhavada görkemli bir şekilde duran sahtesi orjinalinden daha görkemlidir...