komedya

Komedyanın kökeninde de Dionysos şenlikleri vardır. ilk kez MÖ.487 yılında ortaya çıkmıştır. Her yıl Ocak ayında yapılan Lenaia şenliklerinde fallik ezgiler okunmaktadır. Ancak devlet resmi olarak bunu MÖ.427 yılında kabul etmiştir. Komedya; komos = curcuna, cümbüş, eğlencedir, ode = şarkı, türküdür. Bağbozumu şenliklerinde çok kaba güldürüler oynanmaktaydı. Köylüler içerler, gürültülü bir kalabalık olurlar, kırlarda dolaşır ve şarkılar söylerler, rastladıklarına sataşırlar ve kızları öperlerdi. Ayrıca sepetler içine Dionysos’a adanacak kurbanlar konurdu. Üremeyi ve bolluğu simgeleyen heykel büyüklüğündeki bir phallus, geçit töreninden geçirilirdi. Tragedya Dionysos’a tutulan yasta söylenen şarkılardan, yani Dithryambos’tan çıktıysa, komedya da Dionysos adına düzenlenen eğlence ve kutlama törenlerinden ortaya çıkmıştır. Sicilya’da Aiskhylos’un çağdaşı Epikharmos (MÖ.500–450) ilk komedilerini yazmıştır. Böylece iki kişi arasındaki konuşmalara dayanan mimos güldürü türü Sicilya’da ortaya çıkmıştır. Ancak Atina’da MÖ.6. yüzyılda Megara kentinde tuluata dayanan bir güldürü türü vardır. Epikharmos eserlerini tyranların otokratik (tek kişilik) rejimi altında yazmıştır. Eski komedya da Atina demokrasisinde büyümüş ve gelişmiştir. Çünkü komedya Atina demokrasisinin bir aynası, oyunları seyredenler de bu aynaya bakıp içerisinde yaşadıkları düzeni gören seçmenlerdir. Komedya da tragedya gibi dinsel inançlardan ortaya çıkmıştır. Cümbüş, sefa, sarhoşluk ve saldırganlık Yunan komedyasının kaynağında olan şeylerdir. Bunun için aktörler gülünç ve abartılı biçimlere girerlerdi. Her oyunda gülünç görünüşlü phalluslar takarlardı. Tragedya insanların ciddi yanlarını gösteriyorsa, komedya da coşkun ve gülünç yanlarını dile getiriyordu. Bunun içindir ki komedyada her şey bir karikatür anlayışında ele alınır. Toplumsal ve siyasal her türlü olay, bir karikatürün çizgileri içinde verilirdi. Komedya bir hicivdir. Bu dönemde komedya yazarları herkesi ve her şeyi alaya alabilirdi. Atina’yı yönetenler, o dönemin eğitimi, halkın bazı töreleri, devletin siyasal tutumu, kısaca her şey alaya alınabilirdi. Devlet bu oyunlar için ödenek ayırıyordu. Komedya, demokrasiye orantılı bir biçimde gelişmiş ve gerilemiştir. Tragedyada görülen bazı özellikler komedyada da görülür. Maske, şarkı ve danslar, koronun sahneye çıkışı birer örnektir. Konular da halk tarafından bilinirdi.