lusitania

almanya'nın u boot filo komutanlığına verdiği "ayda 600.000 ton gemi batırılacak" direktifi ardından atlantik'te torpillenerek batırılan ve pek de masum olmayan gemi...

lusitania ile birlikte 1198 yolcu ve mürettebat sulara gömülürken bunların 128'i amerikalıdır.
lusitania'da ölen amerikalı vatandaşların abd'nin birinci dünya savaşı'na katılmasının baş sebebi olduğuna inanılsa da durum bu minvalde değildir.

zira lusitania 1915'te batırılmış, abd ise 1917'de savaşa katılmıştır.

şimdi bu lusitania'nın son seferinin öyküsüne bir göz atalım...

lusitania 1 mayıs 1915 günü denize açılıyordu. bu sefer öncesi new york yolcu rıhtımı her zamankinden daha kalabalıktı. gazeteciler, fotografçılar, el sallayıcılar, meraklı vatandaşlar...

sanki herkes lusitania'nın son seferini uğurlamaya gelmiş gibiydi.
zira hareket sabahı amerikan gazetelerini alman büyükelçiliğinin şu uyarı ilanları süslemekteydi;
"yolcular, dikkat! avrupa ve atlantik savaş bölgesidir. ingiliz ve amerikan gemileri saldırıya uğrayabilir..."
görsel

32.000 tonluk dev gemi limandan ayrılırken yolcular atlantik yolculuğunun zevkine dalmaya başlamışlardı bile.
amaçları sadece seyahat olan bu insanlar geminin ambarlarında 4200 kasa cephane bulunduğunu bilseydiler acaba bu kadar mutlu bir şekilde başlayabilirler miydi yolculuğa?
görsel

savaş o yıllarda almanya'nın lehine cereyan etmekte, alman ve osmanlı orduları karşısınds art arda yenilgiler alan müttefiklerin hükümetleri kamuoyu desteğini kaybetmekte idi.
almanya işi sıkı tutmakta, ingiltere ve fransa'ya yeni dünyadan gelen her türlü gemiyi silah taşıyor bahanesiyle batırmaktaydı...

yani atlantik'te tam 6000 km'lik bir alman ablukası avrupa'ya yeni dünyadan erzak ve cephane girmesini önlemekteydi...

işte bu şartlar altında lusitania new york limanından ayrılırken daha ayrılmadan önce ibret olması için atlantik'ten kötü bir haber geliyordu.
ingiliz limanlarına mühimmat götüren abd bandıralı "gulflight" tankeri o sabah bir u boot tarafından torpillenerek batırılmıştı.
ama gerek alman büyükelçiliğinin gazete ilanları, gerek gulflight'ın torpillenerek batırılışı lusitania'yı yolundan alıkoyamamıştı...

şahsen ben bu gemideki 1200 kişinin bile bile ölüme gönderildiği kanaatini taşıyanlardanım...

herneyse,
lusitania irlanda kıyılarına kadar bu korku ve endişe içinde tam yol ilerlemişti.
lusitania daha atlantiğin yarısındayken haberler gelmeye başlamıştı,
4 mayıs gecesi irlanda'nın güney kıyısındaki kinsale burnu açıklarında bir alman u boot'u görüldüğü rapor edilmişti.

kaptan schweiger komutasındaki u-20 denizaltısı emden limanından ayrıldığından beri 5 gün geçmiş, izlanda ve kuzey atlantik'te seyretmiş avlayacak tek bir gemi bile bulamamıştı...bu yüzden güneye dönmüştü, lakin irlanda kıyıları da pek bereketli(!) sayılmazdı...
irlanda ve ingiltere arasında seyretmiş, birkaç ufak gemi batırmış, liverpool limanına yaklaşsa da dişine göre bir av bulamamıştı u 20.

u-20 bu süreç boyunca 6 mayıs'ta candidate gemisini ve ardından güney afrika'ya mal götüren centurion gemisini batırmıştı...

tüm bunlar olurken ingiltere deniz kuvvetleri komutanlığı lusitani'a kaptanı turner'i uyarmaya devam etmiş, irlanda'nın güneyini hiç hız kesmeden tam yol geçmesini ve hatta u boot'a rastlaması halinde onu mahmuzlaması direktifini bile vermişti.
aynı uyarı mesajı tüm gece boyu ve 7 mayıs sabahı da verilmişti.

7 mayıs öğle saatleri irlanda'nın güney kıyıları görülmeye başlanmıştı. lakin ortada ne bir devriye gemisi ne de başka bir yüzen cisim olmaması, lusitania'nın kaptanı turner'in endişelerini iyiden iyiye arttırmıştı.

7 mayıs saat 13.30 sularında dürbünüyle kıyıyı gözleyen kaptan turner kinsale burnu'nu ve fenerini görünce pek sevinmişti. fakat aynı anda u-20'nin periskobundan deniz yüzeyini gözlemleyen kaptan schweiger'de sevinçliydi. çünkü o da periskobundan lusitania'yı görmüştü...

saat 14.09'da u boot'un torpil kapaklarından ilk torpil fırlatılmıştı. lusitania'nın sancak tarafındaki nöbetçisi su üzerinde köpükler çıkararak gelen bu torpili görerek kaptan turner'e alarm verdi.

saat 14.10'u gösterirken kaptan schweiger not defterine şunları yazmıştı bile;
"....torpil gemiye hemen kaptan kamarasının gerisinde sancak tarafından isabet etti. çok büyük bir patlama oldu, bunun peşinden patlamadan ileri gelen bir bulut yükseldi..."

kıyıdan 10 mil açıkta torpillenen lusitania'nın yolcuları panik halindeydi, gemiyi terk etmeleri için sadece 18 dakikaları kaldığını bilmiyorlardı.
lakin birkaç dakika içinde gemi sancak tarafa doğru yatmaya başladığında güvertede adeta bir can pazarı yaşanmaya başladı. yan yatan gemiden indirilmeye çalışılan filikalar daha indirilemeden parçalanıyor, yolcular kendini suya atıp kurtulmaya çalışıyorlardı.
görsel

torpillenişin ardından gelen 18. dakikada lusitania alabora olmuştu. yarım mil karelik bir alan cesetlerle, suda yüzen gemi ve sandal parçalarıyla ve kanla doluydu...
devrilen sandallara ve gemi parçalarına tutunarak hayatta kalanlar için bir ölüm kalım mücadelesinin başlangıcıydı bu, kaptan turner de bu kişilerin içindeydi...

işte lusitania'nın trajik batış öyküsü bu şekildedir.
lakin aradan neredeyse 100 yıl geçmesine rağmen bazı sorular hala cevabını bulamamıştır.

lusitania ingilizler tarafından adeta almanların önüne atılmış bir yemdir.
lusitania'ya yüklenen 4200 sandık cephanenin bilgisi new york'taki alman istihbaratçılarına sızdırılmış, lusitania yola çıktığı günden itibaren alman u boot filosu için çok cazip bir av haline getirilmişti.
aynı şekilde lusitania'nın refakatine irlanda kıyılarında bir savaş gemisi verilmesi gerekirken lusitania irlanda'nın güney kıyılarına vardığında kendisine refakat edecek tek bir ingiliz sandalı dahi bulamamış, karşısında alman u-20 denizaltısını görmüştü...

bazen devletler kamuoyunu aldatmak için kendi kendine provakasyonlara girişebilirler.
lusitania'da ingiliz ve amerikan kamuoyuna alman düşmanlığı aşılamak için ingiliz istihbaratı tarafından tertiplenmiş bir av partisidir adeta.

ve tarihten ders almayanlar bugün hala av partileri düzenlemekten imtina etmiyorlar.
tıpkı mavi marmara'nın vurulacağını bile bile israil'e gönderilmesi, türk üçağının suriye hava sahasını işgal etmesi gibi...

görsel