commune de paris

paris'de gerçekleşmiş olan ve dünya devrim tarihi açısından iyi incelenmesi gereken oluşum.
fransız devriminden hemen sonra var olmuştur.

anarşizme geçişin ifadesidir. bu doğrultuda bakıldığında, gerçek komünizmin küçük ama çok iyi bir örneğini teşkil eder.

doğası gereği otoriteyi erken kaybetmiştir. bu da karşı güçlerin (versay ordusunun) güçlenmesine göz yumulmasının sebeplerindendir.
erken kayıpları nedeniyle başarısız olmuştur. safhaları hızlı geçmesi nedeniyle başarısız olduğu da söylenebilir.

bu dönemde,
eğitim materyalleri bedavalaştırılmış,
birkaç okul laikleştirilmiş,
bir yetimhane kurulmuş,
bazı bölgelerdeki okullarda eğitim gören çocuklara bedava kıyafet ve yiyecek verilmiştir.

fransız aydınları ve aşırı sağcı görüşte olanlar bile komünün vahşice yok oluşundan rahatsız olmuşlardır. zira komünün getirdiği ıslahatlar fransız devriminin aslında yer alan birçok ögeyi barındırır.

"gerçek anlamda özgürlük" bu mudur bilinmez, lakin yaklaşıldığı anda yok edilmiştir.

bu konuda düşünürken, üç unsur hiç bir zaman akıllardan çıkartılmamalıdır:
özgürlük, eşitlik, kardeşlik.

(bkz: ça ira)
(bkz: fransız devriminin ingiltere üzerine etkileri)