herbert von karajan

berlin filarmoniyi berlin filarmoni yapmış, tam 35 sene yönetmiş, gelmiş geçmiş en bü-
yüklerden, ama tartışmasız en tutkulu, uçuk, egosantrik ve de karizmatik şef.

avusturyalıdır.1908' de salzburg' ta doğmuş, 1989' da yine aynı şehir yakınlarında öl-
müştür. soyadı öyle çağrıştırsa da ermenilikle bağı yoktur. büyük- büyükbabası o zaman-
lar osmanlı imparatorluğu, bugün yunanistan sınırlarında kalan kozani' den viyana' ya
göç eden karayannis' tir. zaman içinde aile bir asalet ünvanı olan ' von 'u soyadının
önüne alacaktır.

kariyerinin erken yıllarında nazi partisine katılmıştır. bunun ideolojik mi yoksa hesap-
lı bir seçim mi olduğu hep tartışılmıştır ama gerek müzik dehası, gerek bir konserde
hitler' in önünde teknik bir hata ile de olsa onu öfkelendirmesi, ayrıca dörtte bir o-
ranında yahudi olan bir kız ile evlenmesi ( evet naziler bu denli ince kan hesaplarına
girmekteydiler) ve nihayet savaşın sonlarından önce ( 1941 ) partiden ayrılması ( ihraç
mı istifa mı olduğu hala bir muammadır ) karajan' ı sonraki yıllarda bir nazi olma utan-
cından büyük ölçüde kurtarmıştır.

ha, bir şey su götürmez, karajan yapı itibarıyla nazi formatına tastamam oturan adamdır.
şu anekdot kişiliği hakkında iyi bir fikir verebilir. niye berlin filarmoniyi viyana fi-
larmoniye tercih ettiği sorulduğunda, ' berlindekilerden bir adım öne çıkmalarını iste-
diğimde dediğimi yapıyorlar, viyanadakiler de itaat ediyorlar ama sonra neden diye soru-
yorlar' diye cevap vermiş.

genelde kapalı gözlerle, olağanüstü tutku ve enerji ile yönettiği orkestrasından aynı
enerjiyi geri alarak, biraz kozmetik fakat dinleyiciyi coşkuya sevkeden tarzı onu daima
zirvede tutmuştur.